گام به گام با امام موسی صدر جلد 4

جلد: 4
صفحه: 157

دارد. این تشابه اقتضا می‌کند که آنچه از زمان تأسیس این مجلس رخ داده است، برشماریم. ساختار اجتماعی و سیاسی لبنان تا اندازه‌ای با دیگر کشورها متفاوت است و در نتیجه، مشکلات لبنان و راه‌حل‌های آن نیز متفاوت است. در لبنان دولت به امور دینی مدارس و مناطق عمومی و مراسم و شعایر و اوقاف و تربیت دینی نمی‌پردازد و این امور بر دوش خود فِرَق است. این وضع اقتضا می‌کند که هر فرقه سازمانی مرکزی برای رسیدگی به این امور داشته باشد. روابط میان خود فِرَق لبنانی از یک سو، و رابطه آن‌ها با هم‌کیشان خود در سرتاسر دنیا از سوی دیگر، پیچیده و حساس به نظر می‌رسد. در نتیجه، هر فرقه‌ای نیازمند مؤسسه‌ای است که مسئولیت سامان‌دهی و رسیدگی به این روابط را برعهده داشته باشد. مسئله حقوق فرقه‌ها نیز که در قوانین بر آن تأکید شده است، نیازمند نظارت و پیگیری و در یک کلام، نیازمند حضور در صحنه است. طبیعی است که در این وضعیت، برای آنکه حمایت و عدالت کامل باشد، لازم است شخصیتی حقیقی یا حقوقی به نمایندگی از طرف فرقه سخن بگوید.

فرقه‌ها در لبنان تا حد بسیاری در تأمین خدمات عمومی در کنار خدماتی که دولت عرضه می‌کند، مشارکت دارند. برای نمونه کافی است اشاره کنیم که در سال‌های 1965 و 1966 عده دانش‌آموزانی که در مدارس رسمی دولتی مشغول به تحصیل بودند، تقریباً یک‌سوم عده دانش‌آموزان لبنان بود. بگذریم از بحث درمان و دیگر امور اجتماعی که دولت تا کنون نتوانسته است آن‌ها را به نحو مطلوب مدیریت کند. بنابراین، مردم به مشارکت همه فرقه‌ها و مؤسساتِ وابسته به آن‌ها نیازمندند.

تصور می‌کنم پس از این مقدمه بسیار کوتاه که پنج مسئله مهم و نیازمند رسیدگی در آن خلاصه شد، بتوانید نتایج فقدان مجلس اعلای شیعیان در صحنه عمومی لبنان را تا ابتدای سال 1970 درک کنید. عاملی که سبب شد شیعیان بر تأسیس این مجلس پافشاری کنند، واقعیت تلخی بود که با آن روبه‌رو بودند.

طبیعی است که ایفای این مسئولیت‌های دشوار، به‌ویژه پس از آنکه مدتی طولانی به آن‌ها بی‌توجهی شده است، زمان بیشتر و تلاش سخت‌تر و وضعیت مناسب‌تری می‌طلبد.

با وجود این دشواری‌ها، تجربه مجلس بسیار موفقیت‌آمیز بود: مجلس از زمان تأسیس، از فعالیت‌های اساسی خود همچون شمشیری در دفاع از شیعیان استفاده کرد و به سامان‌دهی دستگاه‌ها و تدوین نظام‌نامه‌ها و تهیه پژوهش‌های مفصل درباره موقوفه‌ها، جمعیت‌ها، حقوق، وظایف، بودجه عمومی، مهاجران لبنانی، طرح‌های ضروری برای مناطق گوناگون و غیر این‌ها پرداخت.

در عرصه اجرایی نیز مجلس برای ساخت بیمارستانی بزرگ گام‌هایی اساسی برداشته و در صدد است که این طرح را به طرح دانشگاه تبدیل کند. مجلس توانسته است دهکده‌ای نمونه با 460 واحد مسکونی در عمروسیه در حومه بیروت بسازد. همچنین، در اداره مؤسسه‌های فنی‌و‌حرفه‌ای که صدها دانشجو را زیر پوشش دارد و نیز در اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان ممتاز و به‌ویژه برای اهالی مناطق عقب‌مانده، موفق بوده است. مجلس به مسائل آموزش دینی در مدارس و سامان‌دهی امور دینی مناطق و به شعایر دینی در تبلیغات رسمی و محافل مردمی نیز رسیدگی کرده و در حال تکمیل این مسئولیت است.