گام به گام با امام موسی صدر جلد 4

جلد: 4
صفحه: 155

«با آتش خطرناکی بازی می‌کند و دیگر نمی‌توانم در برابر او سکوت کنم.»

پس از اقدامات امام صدر، مخالفان او گفتند که این کارها تلاشی به‌منظور تهدید دولت است، چراکه کامل اسعد طرح اصلاح قانون سامان‌دهی امور شیعیان را رد کرده است، به‌ویژه یکی از بندهای آن را که مدت ریاست مجلس اعلای شیعیان را که در حال حاضر شش سال است، مادام‌العمر برمی‌شمرد. بنابر آیین‌نامه کنونی، انتخابات ریاست جدید مجلس در ماه مه سال 1975 برگزار خواهد شد و همین امر، سید موسی صدر را از احتمال انتخاب نشدن دوباره نگران ساخته است.

اما چپ‌گرایان که هم با اسعد و هم با صدر مخالف‌اند، اقدامات امام را چنین تفسیر کردند که وی دریافته است که خشم مردمی در جنوب به حد خطرناکی رسیده است و از این رو، در صدد برآمده است تا از این خشم بهره‌برداری کند.

چپ‌گرایان بر این باورند که اعتراضات سید موسی صدر در بلندمدت، برای دولت بهتر است، چون شدت این اعتراضات، به هر حدی که برسد، هیچ آسیبی به ریشه‌های نظام لبنان نخواهد زد، چراکه سید موسی صدر، در هر حال، یکی از قطب‌های دینی در این نظام است و همین امر، سبب می‌شود که اقدام او به گرفتن ابتکار عمل از دست نیروها و احزاب چپ‌گرا ضروری باشد.

منابع نزدیک به آقای اسعد گفته‌اند که او قصد ندارد صحنه مبارزه خود را به جنوب و شیعیان محدود کند، گذشته از آنکه او نقش‌ها را میان طرف‌داران خود در منطقه تقسیم کرده و چه‌بسا، قصد دارد بحران را به مرحله‌ای خطیرتر سوق دهد. او از مسائل پشت ‌پرده دیپلماسی در بیروت آگاه است و از فرصت جنگ میان دولت لبنان و دشمنان جدیدش، به سود خود بهره می‌برد.

و بدین‌ترتیب، آتش جنگی شعله‌ور می‌شود که طرف‌های اصلی آن عبارت خواهند بود از:

1. امام صدر؛

2. آقای اسعد و دولت؛

3. علمای شیعه رقیب امام صدر که برجسته‌ترین آنان شیخ موسی عزالدین است که سال‌های بسیاری است در صور به رقابتی آشکار با امام صدر برخاسته است، تا جایی که رقابت این دو در ابتدا شکل و شیوه‌ای یکسان داشت: شیخ موسی عزالدین سرپرست و مؤسس حوزه علوم دینی است که تنها چند متر با مرکز آموزش علوم اسلامی تحت سرپرستی سید موسی صدر فاصله دارد. انجمن علمی هدایت و ارشاد که عده‌ای از علمای دین عضو آن هستند، به‌طور طبیعی برگرد شیخ عزالدین حلقه می‌زند.

4. انجمن «أسرة التآخی» که زیر نظر شیخ محمدمهدی شمس‌الدین و سید محمدحسین فضل‌الله است و با امام صدر رابطه خوبی دارد. این انجمن دینی که در جنوب نفوذ دارد، فعالیت اصلی خود را به حی‌النبعه در برج‌حمود، که طبیعتاً در امتداد مناطق شیعه‌نشین جنوب به شمار می‌آید، منتقل کرده است.

5. جریان چپ جنوب که به‌طور طبیعی با هر جنبش اعتراض‌آمیز بر ضد دولت همراه می‌شود و از هر جریان دینی یا سیاسی سنتی نیز، به میزانی که بر ضد دولت موضع‌گیری کند، پشتیبانی می‌کند.

باید به این نکته اشاره کرد که دو طرف اصلی نزاع، یعنی امام صدر و آقای اسعد، هریک به‌نحوی بر سازمان‌های خاصی نفوذ دارند و این سازمان‌ها ناگزیر در این نزاع شرکت می‌کنند، هرچند در