گام به گام با امام موسی صدر جلد 4

جلد: 4
صفحه: 154

امنیتی کشته شدند، از شیعیان بودند و همین امر به ناآرامی‌های مردمی و تظاهراتی، نه تنها در جنوب بلکه در منطقه شیعه‌نشین هرمل انجامید، زیرا قبول این مسئله برای آنان دشوار بود که شیعه بودن آن دو کشته، تصادفی بوده است.

حادثه دوم‌، حرکت اعتراض‌آمیز توتون‌کاران و کشته شدن دو نفر از آنان به نام حایک و نعمه در برابر ساختمان دایره دخانیات در نبطیه بود.

درست است که موسی صدر موضع مشخصی در برابر این دو حادثه اتخاذ نکرد و کامل اسعد نیز جانب دولت را گرفت، ولی اعتقاد آنان به ضرورت مقابله با این وضع، برای استمرار جایگاه هر دوی آنان روز‌به‌روز افزایش می‌یافت، زیرا ناآرامی در جنوب تنها محدود به موجِ نارضایتی‌های ناشی از تجاوزهای پی‌درپی اسرائیل و حمایت نکردن رسمی دولت از روستاهای آسیب‌دیده نبود، بلکه این نارضایتی‌ها در اثر محرومیت همیشگی به ناآرامی‌های اجتماعی منطقه کشیده شد.

خطرناک‌ترین چیزی که در این ناآرامی‌ها وجود داشت، جو فرقه‌ای حاکم بر منطقه بود. خطر این امر از هرگونه اقدامی که رهبر سیاسی یا دینی انجام دهد، بسیار بیشتر است، زیرا امکان دارد که در زمانی نه چندان دور، از حیطه همه رهبران فراتر رود و در قالب جنبش خودجوش مردمی به حد انفجار برسد. پیامدهای چنین حادثه‌ای پیش‌بینی‌شدنی نیست و افزون بر آن، اختلاف بی‌فایده دیگری پیش می‌آید که چه کسی رهبر باشد؟ مردم از چه کسی طرفداری و با چه کسی مخالفت کنند؟

در سایه این نگرانی‌ها، صدر و اسعد همچنان مراقب بودند که جنگ علنی میان آنان آغاز نشود، ولی هجمه امام صدر به دولت با شعار «احقاق حقوق شیعیان و جنوب»، اسعد را بر آن داشت که دست از احتیاط بردارد و از اعضای اصلی حزب خود بخواهد تا حمله به امام را آغاز کنند.

بدین‌ترتیب، جنگ‌های دوره‌ای که در آن‌ها «مراسم سوگواری» فرصتی برای حمله و ضد حمله بود، آغاز شد. «مراسم سوگواری» مجلس سخنرانی است که در آن خانواده عزادار شیعه به مناسبت هفتمین روز درگذشت یکی از افراد خود برگزار می‌کند. شیعیان روز یکشنبه را برای برگزاری این‌گونه مراسم مناسب دیده‌اند.

امام صدر در سخنرانی‌های خود در این‌گونه مراسم، فریاد انتقاد و اعتراض سر می‌داد و اسعد نیز مقابله به مثل می‌کرد. نخستین اقدام طرف‌داران اسعد در «علنی‌سازی اختلافات» چند هفته پیش بود که حمید دکروب، عضو فراکسیون کامل اسعد، در مراسمی که جمع بسیاری از شیعیان جنوب در آن حضور داشتند، گفت: «مسئول امور شیعیان، نه امام صدر است و نه مجلس اعلای شیعیان. این مسئولیت تنها از آن آقای کامل اسعد است.» پس از آن، در روز یکشنبه گذشته، در مراسمی که به مناسبت هفتمین روز درگذشت محمد بیضون فرزند عبداللطیف بیضون، نماینده بنت‌جبیل و عضو فراکسیون کامل اسعد، برگزار شد، آقای دکروب سخنان خود را با قصیده‌ای شروع کرد و به کسانی که از زبان شیعه سخن می‌گویند، ولی پیشینه و روابطشان مشکوک است، حمله کرد.» در همان هنگام، امام صدر در روستای عبا در شهرستان نبطیه در مراسمی مشابه سخنرانی می‌کرد و به حملات خود ادامه می‌داد.

گویا آقای اسعد تصمیم گرفته بود به رویارویی خود با امام صدر ادامه دهد، زیرا آن‌گونه که خودِ او به یکی از نمایندگان پیشین گفته بود، امام صدر