رو، هر جنبش اصلاح‌طلبانه و خیرخواهانه، ‌خواه دینی و خواه غیردینی، باید به دنبال تقویت پیوندهای برادری میان مردم کشورهای خلیج باشد تا زمینه برای ایجاد نوعی وحدت میان همه دولت‌های خلیج فراهم شود. همچنان‌که ارتقای سطح شهروندان و آگاه کردن آنان از منافع کشورشان و تقویت ارزش‌های اصیل در منطقه و تبیین تأثیر آن بر کل امت، شرط اساسی موفقیت در حفظ امنیت و آرامش این منطقه عزیز به شمار می‌آید و بی‌توجهی به آن جایز نیست، چراکه این‌ها امانت خداوند و مایه قدرت امّت و سعادت رنجدیدگان است؛ این‌ها زیربنای لازم برای ارتقای جایگاه امت ما در میان دیگر امت‌هاست.

من در سلسله مراسم‌ متعدد دینی در این مناطق، بیداری‌ای در عین فروتنی و قدرتی در عین سادگی و پیشرفتی هماهنگ با واقعیت‌های موجود در آن کشورها مشاهده کردم که همه این‌ها به من امید و اطمینان می‌بخشد.

در تاریخ تشیع صحنه‌های قهرمانانه‌ای در مبارزه با ستمگری و طغیان حاکمان وجود دارد که برخی از آن‌ها به مصائبی هم انجامیده و به عرصه شهادت‌طلبی تبدیل شده است. آیا فکر می‌کنید که در این زمان نیز شیعه می‌تواند همین نقش را ایفا کند.

البته! آموزه‌های مذهبی و میراث تاریخی ما و اهمیت جهاد و سخت‌کوشی، از یک سو و اهمیت عدالت و ولایت، از سوی دیگر، شیعیان را به سوی چنین صحنه‌هایی سوق می‌دهد. بی‌تردید، دوران طولانی ظلم و ستم بسیاری از شیعیان را به ستوه آورد و همین امر سبب شد که آنان برای مدتی به زندگی آرام روی آورند، به‌ویژه آنکه امید به پاسداری از حقوق و کرامت شیعیان و بهبود اوضاع آنان نیز به این امر کمک کرد، ولی به اعتقاد من، فاجعه فلسطین و بازتاب‌های آن بر جهان اسلام و به‌ویژه بر شیعیان، در کنار دیگر ابهامات منطقه‌ای و محلی، می‌تواند نقطه عطفی در مواضع و رفتار آنان باشد، به‌گونه‌ای که إن‌شاءالله آنان را در صف مقدم مبارزان برای حق و حقیقت و عدالت و کرامت خواهیم یافت.

گذشته از آن، من با توجه به مطالعاتی که کرده‌ام، مطمئنم که در لبنان و جهان عرب، هیچ نبرد ملی بر ضد استعمار یا ستم وجود ندارد مگر آنکه شیعیان در صف مقدم مبارزان باشند. نبرد آزادی‌بخش عراق در برابر استعمار انگلیس به رهبری مراجع شیعه همچون آیت‌الله یزدی و آیت‌الله شیرازی صورت گرفت و خود آیت‌الله سید محمد صدر در این جنگ‌ها شرکت داشت. مبارزه برای دموکراسی و از بین بردن استبداد در ایران نیز با رهبری علمای دین بود. باید به این نکته نیز اشاره کنم که اکنون مرجع اعلای شیعیان، امام خمینی، به همین سبب در نجف به سر می‌برد. مواضع آیت‌الله سید عبدالحسین شرف‌الدین را نیز در مبارزه با استعمار فرانسه نباید فراموش کرد.

بعضی از روزنامه‌های ایران نوشتند که ایران طی جنگ اکتبر، کمک‌هایی برای اعراب فرستاد. آیا اطلاعاتی وجود دارد که این خبر را تأیید یا رد کند؟ آنچه از ایران در مقام کشوری اسلامی انتظار می‌رود، چیست؟

در روزنامه‌ها خواندم که دولت ایران به اردن و سوریه و مصر کمک‌های پزشکی و اجتماعی ارسال کرده است، ولی این کمک‌ها آن چیزی نیست که از ایران انتظار می‌رود. ایران کشوری مسلمان است که بر