( بسم‌الله الرحمن الرحیم ) ، والحمدلله رب العالمین والصلاة والسلام علی سیدنا محمد وعلی آله الطیبین الطاهرین.
این روزها مناسبت‏های متعددی برای سخن گفتن وجود دارد:
اولاً ماه ذی‌الحجه است؛ ماه مبارکی که اعمال و مناسک حج در آن برپا می‏شود. این ماه در دوران جاهلیت و پیش از اسلام نیز مورد احترام بود.
همان‌طور که می‏دانید، جامعه عرب پیش از اسلام دچار مشکل انتقام‏جویی و ناامنی بود. آنان دیدند مسئله انتقام‌جویی باعث می‏شود که زمان و فرصت حج از دست برود و قبایل عرب نتوانند برای ادای حج اقدام کنند، به‌ویژه آنکه بیشتر حجاج از قبایل عربِ اطراف مکه بودند. افراد دیگری نیز حتی از غیرعرب برای حج به مکه می‏آمدند. آنان برای اینکه ناامنی و شعله‏ور شدن حس انتقام‏جویی مانع برگزاری حج نشود، ماه‏های ذی‏الحجه و ذی‏القعده را -‌‌که پیش از ذی‏الحجه بود- و محرم را -‌‌که پس از ذی‏الحجه بود- ماه حرام خواندند و جنگ در این ماه‏ها را حرام اعلام کردند، تا امنیت برای حجاج فراهم باشد و بتوانند شهر و قبیله و خانه خود را به قصد مکه ترک کنند و حج بگزارند و سپس برگردند. آنان بر اساس سرعت حمل و نقل و امکانات جابه‌جایی در آن زمان، حساب کردند که یک ماه و چند روز قبل از حج و یک ماه و چند روز بعد از حج برای تأمین امنیت و سلامتی زائران و حجاج کافی است و این سه ماه را ماه‏های حرام نامیدند و جنگ و تجاوز را در آن‌ها حرام قلمداد کردند، آنان همچنین ماه رجب را موعد عمره مفرده اعلام کردند و از آنجا که سفر عمره نیز به زمان نیاز داشت، ماه‏های حرام را چهار ماه قرار دادند.
ولی طمع‏ورزی و رقابت و دشمنی و تلاش برای پیروزی، مانع اجرای این حکم و توافق‏نامه می‏شد. مثلاً وقتی قبیله‏ای خود را در آستانه پیروزی بر دشمنش می‏دید و در این بین، ماه ذی‏القعده فرامی‏رسید، اگر می‏خواست دست از جنگ بکشد، دشمن او در طی ماه‏های حرام خود را آماده می‏کرد و دوباره حمله می‏کرد و پیروز می‏شد، درحالی‌که اگر جنگ ادامه می‏یافت، آن قبیله پیروز می‏شد. از این رو، گاه برخی از قبایل مایل بودند ماه‌های حرام مقداری عقب بیفتد تا آنان به نتیجه جنگ‏ها و فعالیت‏هایشان برسند.
این امر باعث شکل‏گیری پدیده‏ای به نام «نسیء» (جابه‌جا کردن ماه‌های) حرام شد. آنان ماه‌های حرام را به تأخیر می‏انداختند و نام ماه‌ها را تغییر می‏دادند و کلمات را از معنای خود منحرف می‏کردند. پدیده نسیء در منا اجرا می‏شد و در آنجا افراد یا خانواده‏های معینی بودند که در منا در برابر مردم می‏ایستادند و عقب‏ افتادن ماه‌های حرام را اعلام می‏کردند. مثلاً ماه ذی‏القعده را تا ماه ربیع‌الاول عقب می‏انداختند و ماه ربیع‌الاول را جلو می‏انداختند تا بتوانند به جنگ ادامه دهند.
در واقع وقتی دشمنی و طغیان و خشم شدت می‏یابد، هیچ‌چیزی نمی‏تواند جلو آن را بگیرد و انسان وقتی بخواهد به خواسته‏هایش برسد، دست به هر کاری می‏زند و هر ابزاری را به کار می‏گیرد تا به هدف خود برسد و این خطر بزرگی برای انسان است.
برخی انسان‏ها در حالت عادی مؤمن و صالح