گام به گام با امام موسی صدر جلد 11
جلد:
11
صفحه:
358
امور دنیایی راغبتر و نیازمندتر و تسلیمتر باشید، ضعیف و ضعیفتر میشوید. هر اندازه برای راحتی و آسایش خود، احترام و ارزش قایل باشید، عاجز و ناتوانید. هر اندازه برای خوردن و آشامیدن خود به آب و آتش بزنید، عاجزید. هر اندازه در بند خودخواهی و هوا و هوس خود باشید، ناتوانید. هر اندازه زندگی خود را دوست داشته باشید، درماندهاید. میدانید کی قوی میشوید؟ کی محترم و گرامی میشوید؟ وقتی بتوانید در برابر خوردن و آشامیدن، بیاعتنا بایستید و خودخواهی و خودپسندی را در درون خود از بین ببرید. اگر بتوانید به کسی که به شما بدی کرده است، نیکی کنید و کینه ��ود را به فراموشی بسپارید، شما برتر از کینه و قویتر از خودخواهی خود هستید. اگر بتوانید دست یاری به سوی کسی که به شما بدی کرده است، دراز کنید و بدیهای او را نادیده بگیرید، ثابت کردهاید که شما در اشتیاق به برقراری این رابطه قویتر از اویید که از این رابطه میگریزد. اگر بتوانید از خوردن و نوشیدن درگذرید، دیگر بتِ خوردن و نوشیدن نمیتواند بر شما تسلط پیدا کند. اگر بتوانید در برابر ننگ و خواری از مرگ باکی نداشته باشید، زنده و قوی هستید و در راه زندگی و قدرت قرار دارید.
اما اگر بخواهیم با تمام وجود به نیازها و خواستههایمان بچسبیم، بیگمان خوار و ذلیل میشویم و بنابه تعبیر قرآن کریم، وقتی فراخوان جنگ داده میشود: « ﴿ اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الأرْضِ أَرَضِیتُم بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا مِنَ الاخِرَةِ ﴾ »[427] کسی که به زندگی دنیا، یعنی زندگی فرودین و پست، دلخوش باشد و زندگی آخرت را نادیده بگیرد [اینچنین است.] اما باور به زندگی آخرت که مبتنی بر فداکاری و حفظ کرامت است، انسان را به موفقیت و قدرت و بزرگی میرساند. اما بدون این باور و با پایبندی شدید به خوردن و نوشیدن و وطن و لباس و آسودگی و خودخواهی و عواطف و در یک کلمه، تا زمانی که به زندگی دنیا دلبستهایم و نمیتوانیم به اندازه سر مویی از آن کوتاه بیاییم، هیچ عزت و کرامت و سربلندی در کار نخواهد بود و حتی همین موقعیتی هم که داریم، برایمان باقی نخواهد ماند، ای برادران!
بنابراین، عید پیش از هرچیز، به ما کرامت و بزرگی الهام میکند و با وجود کرنش در برابر نیازهای مادی، کرامتی وجود نخواهد داشت. برادران، اگر میخواهید راه دیگری برای رسیدن به عزت، بزرگی، فداکاری، دلبستگی، خشنودی به آخرت و خدا و دین پیدا کنید، هرگز پیدا نخواهید کرد. هرکه میخواهد عزت و بزرگی را بدون کمک حاکمان و عظمت و بزرگی را بدون کمک عشیره و خویشان به دست آورد، باید از خواری نافرمانی خدا به عزت اطاعت او در آید. این حقیقت است. خدا و شرع نمیخواهند ما را برای اهداف خاص به کار گیرند، چراکه خدا بینیاز است و ما نیازمندیم. تنها راه پیش روی ما همین است. زندگی بدون کرامت و بزرگی معنا ندارد و کرامت نیز جز با جانفشانی و دست برداشتن از کندی و تنبلی و درگذشتن از زندگی مادی دنیا به دست نمیآید. دلبستگیهای دنیا بسیار است و به هر اندازه که بتوانید از یکی از این قیدها خود را برهانید، بزرگتر و والاتر هستید. درسی که عید به ما میدهد، این است. بر این اساس، ما تا زمانی که کرامت و بزرگی نداشته باشیم،
[427]. «[چیست که چون به شما گویند که برای جنگ در راه خدا بسیج شوید] گویی به زمین میچسبید؟ آیا به جای زندگی اخروی به زندگی دنیا راضی شدهاید؟» (توبه، 38)
