منبع: متن این سخنرانی در کتاب انسان آسمان درج شده است.
( بسم‌الله الرحمن الرحیم ) ، والحمدلله رب العالمین والصلوة والسلام علی سیدنا محمد وعلی الأنبیاء المرسلین. وسلام‌الله علی أولیائهم وأصحابهم الطیبین.
ای سرور من، ای ابوالحسن، پوزش می‏خواهم و جای شگفتی نیست. نظریه‏ها و آرا و اندیشه‌ها، هنگام سخن گفتن درباره شما مضطرب می‌شود. من درباره علی چه بگویم؟ او که خلیفه عمر بن خطاب، درباره او گفته است: «ای ابوالحسن، اگر دریاها مرکب باشد و درختان جنگل‌ها قلم و انسان‏ها نویسنده و جنیان حسابگر، نمی‏توانند فضایل تو را به شماره درآورند.»
خلیفه ابوبکر نیز بسیار به سیمای علی نگاه می‏کرد. وقتی از او درباره آن پرسیدند، گفت: «از رسول خدا شنیدم که نگاه کردن به چهره علی، عبادت است.»
اگر بخواهیم درباره این مرد سخن بگوییم، از د��یای فضل او جرعه‌ای بیش نتوانیم برگرفت. ولی مناسبت امشب، یعنی شب عید غدیر، بحث ما را به همین موضوع اختصاص می‏دهد. تلاش می‏کنم درباره این موضوع توضیحاتی بدهم و اسناد آن را ذکر کنم و معانی آن را به‌طور کوتاه تفسیر کنم.
واقعه غدیر هنگام بازگشت پیامبر از حجةالوداع در سال دهم هجری رخ داده است؛ در مکانی به نام جُحفه، کنار برکه‏ای به نام خُم. جحفه مکانی بود که در آنجا راه حجاج از یکدیگر جدا می‏شد و هر گروه به سوی موطن خود می‏رفتند. همه حجاج در این منطقه جمع شده بودند. این واقعه در روز پنجشنبه، هجدهم ماه ذی‌الحجه رخ داده است و بنابر نقل برخی از تاریخ‏نویسان بزرگ، بیش از صدهزار نفر از مسلمانان در این روز همراه پیامبر بوده‌اند. در آن روز، پیامبر خطبه خواند و فرمود: «خدا را سپاس می‌گوییم و از او یاری می‏طلبیم. به او ایمان داریم و بر او توکل می‌کنیم و از شرّ نفس و اعمال زشت خود، به او پناه می‏بریم. خدایی که هرکه را گمراه کند، او را هدایت‌کننده‌ای نیست و هرکه را هدایت کند، او را گمراه‌کننده‌ای نیست. گواهی می‏دهم که معبودی جز الله نیست و گواهی می‏دهم که محمد بنده و فرستاده اوست.»
«ای مردم، نزدیک است که فراخوانده شوم و من نیز استجابت ‌کنم. من مسئولم و شما نیز مسئولید. چه می‏گویید؟» گفتند: «گواهی می‏دهیم که تو پیام خدا را ابلاغ کردی و خیرخواه بودی و مجاهده کردی. خداوند به تو پاداش نیک دهد.»
پیامبر فرمود: «آیا گواهی نمی‏دهید که معبودی جز الله نیست و محمد بنده و فرستاده اوست و بهشت او حق است، جهنم او حق است، مرگ حق است و روز رستاخیز به پا خواهد شد و تردیدی در آن نیست و خداوند کسانی را که در قبرها هستند، برخواهد انگیخت؟» گفتند: «آری، ای رسول خدا.» فرمود: «خدایا، گواه باش.» سپس فرمود: «پس بنگرید که چگونه پس از من با ثقلین (دو چیز گران‌بها) مواجه می‌شوید.» شخصی ندا داد: «ثقلین چیست؟» فرمود: «ثقلِ بزرگ‌تر کتاب خداست که یک طرف آن به خداوند متصل است و طرف دیگر در دستان شماست، پس به آن چنگ زنید تا گمراه نشوید. ثقلِ