گروهی گذشتگان و حاضران و آیندگان در گذشته و حال و آینده است. مهارت و فرهنگ و علمی که کسب کرده‌ایم، از کتاب‌ها و استادان و مدارسی است که گذشتگان و پدران ما آن‌ها را تأمین کرده‌اند. پس می‌فهمیم که مدیون تلاش دیگران هستیم. بنابراین، اگر بخواهیم آنچه را در تملک ماست احتکار کنیم، چیزی را که حق ما نیست احتکار کرده‌ایم. باید علم و مهارت و خدماتمان را انفاق کنیم، همان‌طور که واجب است از اموالمان انفاق کنیم. به عبارت دیگر قرآن کریم می‌خواهد انسان را به این رهنمون کند که خودش را در اختیار امت بداند، چنان‌که قرآن کریم در آیه « ﴿ وَ أَنفِقُوا مِمّا جَعَلَکُم مُستَخلَفِینَ فِیهِ ﴾ »[86] از آن تعبیر می‌کند. آنچه در اختیار و تملک ماست، امانت خدا در دست ماست و بر ماست که آن را انفاق کنیم. از سوی دیگر، تقدیم کردن نفس و مال و مقام برای ما بهتر است و ضامن خوشبختی دنیا و آخرت ماست، همان‌گونه که در دو جلسه پیش گفته شد.

این معنا و مفهوم به شکل بارزی در واجبات انسان روزه‌دار پس از ماه رمضان نمود می‌یابد. از واجب‌ترین واجبات زکات فطریه است. در احادیث آمده است که زکات فطریه حیات انسان را مصون می‌دارد. همان‌گونه که از دو بحث پیش برمی‌آید، طبیعی است که انفاق سلامت نفس و سلامت جامعه را تأمین می‌کند. ترک انفاق نیز به ظلم اجتماعی و در افتادن نفس به هلاکت منجر می‌شود. اسلام چون می‌خواهد که سعادت انسان را در روز عید فطر تکمیل کند، بر او صدقه و زکات فطر را به میزان هر فردی از افراد خانواده‌اش واجب می‌کند تا دیگران را هم در خوشحالی عید شریک کند و تجربه‌های رمضان را در همدردی با دیگران تکمیل کند و تا زندگی جامعه را از طریق احسان و صدقه تأمین کند. اینجا به این نکته اساسی می‌رسیم که صدقات و زکات فطر در ایام عید، سبب سلامت فرد و امت می‌شود و امتناع انسان از این صدقه، هم فرد را در معرض هلاکت قرار می‌دهد و هم جامعه را.

در اینجا باید تأکید کنیم که انسان در این عید چون بسیاری از افراد جامعه را در صف مبارزه می‌بیند که جان و مال و زندگی و جوانی و جسم خویش را در راه دفاع از این امت انفاق می‌کنند، درمی‌یابد که صدقه حقیقی آن است که این اموال را در خدمت آنان بگذارد. پس بر مسلمانان است که در این عید تا آنجا که ممکن است و به مقداری که می‌توانند از اموال و توان خویش و تجهیزات و کالا و غذا و دارو و همه خدمات و آنچه دارند، برای مبارزان مهیا کنند، آنان کسانی هستند که با انفاق جان خویش، امت خود و ما را از هلاکت حفظ می‌کنند. اما اگر خدای ناکرده از آنان روی گردانیم، بدین‌معناست که امت را در حالت ذلت و سیطره ظالمان و ناتوانی از تعیین سرنوشت خویش نگه داشته‌ایم. پس ای برادران مؤمن، عید را با حمایت از مبارزان برای امت خود جاودانه کنید و آن‌گونه که خود در روزهای عید هستید، کاری کنید که خانواده‌های مبارزان نیز در عید به سر برند و عید را عیدی انسانی برای آزادی انسان عرب و مسلمان از پیامدهای ظلم و طغیان و عقب‌ماندگی و برای همدردی با دردهای دیگران قرار دهید. این‌گونه است که عیدی کامل و مفرح حلول می‌کند و آن‌گاه خوشحال خواهیم شد و خدا را بر آن سپاس خواهیم گفت.

والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.