جنوب و تاریخ و آبادانی آن قربانی می‌شدند. شاید موجودیت جنوب نیز قربانی می‌شد، چون استمرار جنگ ممکن بود در جنوب کاری کند که در لبنان امکان آن را نیافته بود؛ یعنی تجزیه آن، زیرا این خطر وجود داشت که در دوردست‌های جنوب، که در اصطلاح مردم جنوب «بلاد بشارة» نامیده می‌شود، دولت خودمختاری طرف‌دار اسرائیل شکل بگیرد و در منطقه «بلاد الشقیف» دولت خودمختار دیگری شکل بگیرد که از نظر شکلی طرف‌دار فلسطینیان و از نظر محتوایی کمونیستی باشد.

اگر درگیری مسلحانه در جنوب ادامه می یافت، خطر تجزیه وجود داشت، هرچند این جنگ بیرون از نقشه صلح لبنان باقی می‌ماند. شکی نیست که سانسور تبلیغاتی که پس از پایان کنفرانس ریاض و قاهره آغاز شد، به این امر کمک می‌کرد.

امّا گزینه دوم، که ما همسو با آقای الیاس سرکیس و برای حمایت از نیروی بازدارنده عربی آن را انتخاب کردیم، این بود که جنوب در نقشه صلح گنجانده شود، حتی اگر این مسئله نیازمند زمان باشد و دشواری‌های بیشتری در پی داشته باشد.

میهن ما لبنان و رئیس‌جمهور بااخلاص و ملت مؤمن آن و مردم جنوب، این گزینه را انتخاب کردند و بدین‌ترتیب، جنوب در ضمن نقشه صلح قرار گرفت و از این راه وجدان جهان عرب و همه دنیا به آن توجه پیدا کرد و ما امروز مشاهده می‌کنیم سرزمین جنوب که آن را محلی برای انتقال بحران می‌خواستند، کلید حل همه بحران‌های لبنان را در دست دارد و مدخلی است برای درمان بحران بزرگی که سی سال است خاورمیانه از آن رنج می‌برد.

آقای دوری شمعون گفته است : «بیم آن دارم که آتش‌بس در جنوب، هزینه‌ای باشد که فلسطینی‌ها آن را در ازای گواهی حسن سلوک برای شرکت در ژنو، پرداخت می‌کنند.» نظر شما چیست؟

بی‌تردید موضع مثبت فلسطینیان و پایبندی آنان به اجرای توافق‌نامه شتورا، به‌ویژه مرحله سوم آن، یکی از عواملی است که برای آنان احترام بین‌المللی آورد و زمینه را برای توافق در نیویورک، که در بیانیه شوروی-آمریکا بر آن تأکید شده بود، فراهم کرد. این بدان معناست که در سخن آقای دوری شمعون این جنبه مثبت وجود دارد؛ با توجه به اینکه اسرائیل نیز به هدفی ارزشمند دست یافت که مدت‌ها در آرزوی آن بود؛ یعنی پیوستن واقعی - نه رسمی- به پیمان ناتو. همه ما از دیدارهای وزیر خارجه اسرائیل با مسئولان ناتو در بروکسل آگاه هستیم. در اینجا یک سؤال خطاب به لبنانیان باقی می‌ماند : از این جنگ در جنوب و بلکه در تمام لبنان، چه چیزی به دست می‌آورند؟ آیا جنگ در کل لبنان یا در بخش جنوبی آن دستاوردی داشت که نمی‌شد از رهگذر صلح به آن رسید؟

آیا تصور می‌کنید کنفرانس ژنو برگزار خواهد شد؟

بیانیه شوروی-آمریکا به این سؤال پاسخ داده است. این دو (شوروی و آمریکا)، همان‌طور که می‌دانید، برگزارکننده کنفرانس و خواهان موفقیت‌آمیز بودن آن هستند. تصور نمی‌کنم هیاهوی اسرائیل چیزی جز عشوه‌گری باشد و نیز ترس از اینکه بخواهند اسرائیل عقب‌نشینی‌های بیشتری کند. هرکس ناظر اوضاع باشد، در خواهد یافت که این عقب‌نشینی‌ها حتماً از اسرائیل مطالبه خواهد شد، همچنان‌که از دولت‌های عربی نیز خواسته خواهد شد که عقب‌نشینی‌هایی بکنند. در هر حال، این