گرفته و به مزدوران حاکم سپرده شد. اگر حاکم بر فردی خشم می‌گرفت، انسانیت و آزادی و حیات او بی‌ارزش می‌شد و در مرج‌عذراء به قتل می‌رسید یا به ربذه تبعید می‌شد و یا مورد حمله حدیثی ساخته مزدوری قرار می‌گرفت که عصر نخست اسلام را درک کرده بود. این حوادث رخ می‌دهد و کارهای حرام و بدعت‌آمیز تکرار می‌شود و در برابر خود هیچ مخالف یا معترض یا دست‌کم پرسشگری نمی‌یابد.

امّا امسال در لبنان بزرگداشت عاشورا ابعاد جدیدِ دیگری به خود می‌گیرد که برخاسته از طبیعت تعامل میان تاریخ و جغرافیا در مسائل مربوط به زندگی عمومی انسان‌هاست. پس از محنت داخلی که ارزش‌ها در آن به شهادت رسید، همان ارزش‌هایی که شهادت حسین(ع) آن‌ها را زنده کرد، چگونه می‌توان با این مناسبت و معانی بلند آن همزیستی کرد و از آن درس گرفت؟

در برابر این نقطه منفی یک نقطه مثبت است که آن نیز با وجود بُعد جهانی خود، بُعدی لبنانی نیز دارد. سالروز شهادت امام حسین(ع) به روز میعاد منجی حضرت مسیح(ع) نزدیک شده است؛ روزی که علی‌رغم محدودیت‌های مادی و اوضاع منطقی حاکم بر تاریخ، ارزش‌های والای معنوی را تعالی می‌بخشد و این ارزش‌ها به عمق انسان‌ها نفوذ و احساسات و وجدان آنان را بیدار می‌کند؛ روزی که آکنده از معانی صلح و بلکه روز صلح است.

از سویی دیگر، این دو مناسبت میان آغاز سال هجری و آغاز سال میلادی قرار گرفته‌اند و گویا سرآغاز تاریخ جدید لبنان که به خون شهیدان آغشته شده است، خبر از تولد صلح و شادی و شکوه الهی می‌دهد. این حال‌و‌هوا ما را از بدبینی دور می‌کند، هرچند بدبینی به سبب ارزش‌هایی که در کنار پیکرهای عزیزانی بی‌گناه بر زمین افتاد، خود را بر ما تحمیل کند. تحولات حیرت‌انگیز جدید در منطقه ما یکی از نشانه‌های روشن نزاع قدرت‌های بزرگ و جنگ سرد میان آن‌ها در این بخش از سرزمین است.

ورود در جنگی نابرابر از نظر سلاح و تجهیزات و تاکتیک و هماهنگی - که یکی از آثار آن اختلافات داخلی بود - جهان عرب را به خود مشغول کرد تا جنگ سرد بتواند به اهداف خود دست یابد.

اکنون ما در شامگاه عاشوراییم که گویا تذکری است ویژه از سوی آفریدگار روزگاران و فرستنده رسولان و شرایع برای ما در لبنان که به ما می‌آموزد که چگونه محنت خود را درمان کنیم و بر زخم‌هایمان مرهم گذاریم و صفوفمان را یک‌پارچه کنیم و با حوادث منطقه روبه‌رو شویم.

عنایت خداوندی بند‌بند همین نقشه را برای ما ترسیم می‌کند : فداکاری در دیدگاه‌ها، موضع‌گیری‌ها، پیامدهای حوادث و حتی منافع شخصی و گروهی تا ارزش‌ها را زنده کنیم، چرا‌که تنها ارزش‌هاست که وجود انسان را یک‌پارچه و گسترده می‌کند. با رو آوردن به حیات ارزش‌ها، صلح در آفاق و انفس و در آسمان و زمین و در میان مردم متولد می‌شود.

این صلح، اتحادی تاریخی و حتمی میان مسیحیان و مسلمانان است، زیرا از نظر تاریخ، هم‌گرایی میان اسلام و مسیحیت امری حتمی بوده است، به‌ویژه وقتی صهیونیسم در افق ظاهر می‌شود و دندان نشان می‌دهد و پنجه به‌سوی ما دراز می‌کند، نه فقط برای آنکه آتشِ فرقه‌گرایی را در کشور و منطقه ما شعله‌ور کند و منطقه را به مخزنی آماده انفجار و مرکزی برای دولت‌گونه‌های فرقه‌ای تبدیل کند و نه فقط برای آنکه دین آسمانی

خود را که ما به آن احترام می‌گذاریم و پیامبر امین آن را مقدس می‌شماریم، بدنام کند؛ بلکه برای آنکه میراث مسیحیت و اسلام، هر دو، و تاریخ و تمدن و فرهنگ و ارزش‌های آن‌ها را دوباره بازیچه قرار دهد. ولی این بار تفاوتی بزرگ دارد، چون بازی‌های یهود در طول تاریخ دیرینه‌اش و در طول تاریخ دیرینه ما از جانب افراد و سازمان‌ها بود، ولی این بار بازیگرْ دولتی است که همه افراد و سازمان‌ها را بر گرد هم متمرکز کرده است و همه تجربه‌های پیشین را به کار می‌گیرد و از گمراهان جهان که اکثر غالب انسان‌ها هستند، یاری می‌طلبد.

مناسبت‌های امسال، و به‌ویژه در لبنان، به ما بشارتی الهی می‌دهد و بر ما آیاتی را تلاوت می‌کند که می‌گوید : نزدیک‌ترین مردم به مسلمانان، مسیحیان‌اند و یهودیانِ صهیونیسم و مشرکان دورترین‌ها هستند.

این مناسبت‌ها به ما فرمان می‌دهد که برای ایجاد صلح و مهرورزی و برپایی ارزش‌ها فداکاری کنیم و همبستگی کامل ملی داشته باشیم تا میهن خود و جنوب عزیز را که در معرض تهدید است و همه آنچه را داریم، از خطرهایی که ما را احاطه کرده است، حفظ کنیم و پشتیبان برادرانی باشیم که می‌خواهند صلحی عادلانه و شرافتمندانه برقرار کنند و نمی‌خواهند زیر بار نقشه صلح موذیانه و مشکوک اسرائیل بروند.

در پایان و در این اوضاع دشوار، به برادرانی که به آزادسازی سرزمین فلسطین و مسئله برحق خود مشغول‌اند، توصیه می‌کنیم که خود را وقف آزادی فلسطین کنند که در این صورت بذر دل‌هایمان و میوه عقل‌هایمان و تلاش و دعایمان را نثار آنان می‌کنیم.

برادران، پیش به‌سوی فداکاری و صلح و همبستگی ملی و رستاخیز لبنان و مقابله با هر آنچه راه آن را می‌بندد و یا آن را بدنام می‌کند و یا در نطفه خفه می‌کند. والسلام علیکم ورحمة‌الله وبرکاته.