گام به گام با امام موسی صدر جلد 2
بار تجربه کردیم و تکرار شد و یک بار اگر تکرار نشده منافاتی با وجود قانون و تعریف علم ندارد. استثنای یک حالت از یک میلیون حالت، نافی قانون و علم به شمار نمیآید. ازهاینهرو، علمْ معجزات را نفی نمیکند. طبعاً، معجزات را اثبات هم نمیکند، ولی نفی هم نمیکند. اکنون چگونه [معجزه بودن قرآن] را اثبات کنیم؟ در عصر ما تنها معجزهای که باقی مانده است، قرآن کریم است. میتوانیم تأکید کنیم که قرآن در هنگام نزول معجزات فراوانی داشته است. برخی مثالها را ذکر میکنم. قرآن کریم بشارت داد که رومیها پس از مغلوب شدن، در چند سال آینده غالب خواهند شد و این اتفاق افتاد. قرآن کریم خبر داده است که جنازه مرآنبتاح، فرعون همعصر موسی، از شکافی خارج شده است. قرآن میگوید: فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً.[102] این مطلب در صدر اسلام و هزار سال پیش از آن شناخته نشده بود. تنها چیزی که وجود داشت، خبر تورات بود که میگوید فرعون غرق شد. امثال این معجزات فراوان است و نشان میدهد که قرآن معجزه است. آنچه مهم است، این است که معجزات بسیار نادر اتفاق افتاده و وقوع معجزه یا حالت استثنایی منافاتی با علم و قوانین علمی ندارد و این بحث مفصل است.
پاسخ: من منکر چنین ادعاییام. من به شب قدر به این معنا که گفتید اعتقادی ندارم. من در سخنرانیای که در برجالبراجنه ایراد کردم، گفتم که شب قدر به این معناست که طبیعت روزه قدرت تسلط بر اراده و دوری از گناهان و لگام زدن بر هوای نفس را به انسان میبخشد. در نتیجه، به انسان قدرت مقاومت در برابر شهوات و دشواریها را میدهد. یعنی انسان را در موقعیتی قرار میدهد که میتواند سرنوشت خود را تعیین کند. قرآن کریم تصریح میکند که: قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا.[103] روزه انسان را به جایی میرساند که درون خود را پاک گرداند و بتواند آیندهاش را بسازد. اما اینکه کسی به صورت تصادفی یک شب قدر را درک کند، من اعتقادی به چنین چیزی ندارم، زیرا اسلام هیچ اعتقادی به صدفه و اتفاق ندارد. إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ.[104] بله، شب قدر که قرآن در آن نازل شد، از هزار شب برتر است. چرا؟ زیرا تأثیر این شب بر تاریخ بشریت از تأثیر هزار ماه افزونتر است؛ چه این هزار ماه را اشاره به مدت خلافت بنیامیه بدانیم و چه نشانه مبالغه در کثرت بدانیم. یعنی خیری که در این شب به بشریت میرسد، بسیار بیش از خیری است که در صدها سال از جز این راه به بشریت میرسد. این نشانه بزرگداشت این شب و توضیح وضعیت اسلام و تأثیر آن در زندگی مسلمانان است. میدانید که مدت حکومت بنیامیه هزار ماه بود و برخی چنین تفسیر کردهاند که بنیامیه در طی هزار ماه حکومت خود کوشیدند که اسلام را نابود و تحریف کنند و پیامبر اکرم(ص) از چنین چیزی آگاه شد و احساس نگرانی کرد. سپس، این سوره مبارک
[102]ه«امروز جسم تو را به بلندی میافکنیم تا برای آنان که پس از تو میمانند عبرتی باشد.» (یونس، 92)
[103]ه«آنکس که نفس [خود] را پاک گردانید رستگار شد.»(شمس، 9)
[104]ه«ما در شب قدرش نازل کردیم. و تو چه دانی که شب قدر چیست؟ شب قدر از هزار ماه بهتر است.» (قدر، 3-1)