گام به گام با امام موسی صدر جلد 2

جلد: 2
صفحه: 469

دارد و محرک آن نه ‌عقل است و نه ‌اندیشه ‌و یک ‌یهودی ‌یا به‌ تعبیر بهتر یک ‌صهیونیست ‌آن ‌را تحریک ‌می‌کند و همه ‌نیروهای ‌امریکا را به ‌استخدام‌ منابع ‌اسرائیل ‌در می‌آورد، ‌عین‌ عقب‌ماندگی ‌است.

سؤ‌ال ‌نهم

چرا علل ‌اساسی ‌عقب‌ماندگی ‌را نام ‌نمی‌برید؟ به نظر می‌رسد این عوامل باشند:

اول: تخدیر دینی ‌از سوی ‌روحانیون که‌ به ‌انقلاب ‌نکردن‌ بر ضد ‌رهبران‌ سیاسی ‌دعوت ‌می‌کنند.

دوم: برنامه‌ریزی ‌استعمار برای ‌سیطره ‌بر سرزمین‌های ‌ما که‌ ‌صاحب تمدن ‌و تاریخ ‌و دیانت‌ است.

سوم: ‌ترویج‌ نکردن اسلام ‌از سوی ‌علمای ‌اسلام ‌و سازمان‌دهی نداشتن ‌امور مسلمانان.

پاسخ: این‌ سخن ‌درست‌ و معقول ‌است ‌و امیدواریم‌ که ‌از علل ‌اصلی ‌باشد که ‌ما در جست‌وجوی‌ آن‌ها ‌برخواهیم ‌آمد. اما چرا مسلمان ‌در دوران ‌پیامبر خدا(ص) به ‌سخن ‌ایشان‌ عمل ‌می‌کرد که‌ گفت: «کُلُّکُم ‌راع ‌وَ کُلُّکُم ‌مَسئولٌ ‌عَن‌ رَعیته.» چرا ‌روحانی‌ که ‌تعبیر غلطی ‌در میان ‌مسلمان ‌است و بهتر است ‌عالم‌ دینی‌ گفته ‌شود، در صدر اسلام‌ در جنگ‌ شرکت ‌می‌کرد؟ چرا در واقعه ‌حرّه هفتاد تن ‌از حافظان ‌قرآن‌ کشته‌ شدند، ولی‌ امروز عالم ‌دینی‌ دوست‌ ندارد دامنش ‌به ‌قطره‌ای ‌خون‌ ـ حتی‌ خون ‌گوسفندـ آلوده ‌شود؟ بدون‌ شک، ‌این نشانه‌ عقب‌ماندگی ‌است. علی‌بن‌ابی‌طالب ‌در محراب ‌عبادت ‌چون ‌سیل ‌اشک ‌می‌ریخت ‌و به‌ گردآوری ‌هیزم‌ می‌رفت ‌و روز دیگر شمشیر به‌ دست ‌به ‌سوی‌ میدان جنگ ‌می‌رفت. فرقی‌ و فاصله‌ای ‌میان ‌مسجد و میدان ‌نبرد نبود. مکان ‌استقرار امام ‌را در مسجد محراب‌ (مکان‌ جنگ) نامیده‌اند. در تفسیر آیه ‌خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ[101] گفته‌ شده ‌است‌ که‌ مقصود از برگرفتن‌ زینت ‌در مسجد، برگرفتن‌ سلاح ‌است. چنین‌ درکی‌ حاکم‌ بوده ‌است. اکنون‌ ما سیمای علی‌بن‌ابی‌طالب‌ را بدون ‌ذوالفقار ترسیم ‌نمی‌کنیم. اما ذوالفقار امروز ما کجاست؟ نداریم. بنابراین، ‌من ‌هم ‌با این ‌سخن ‌موافقم‌، ولی ‌در جست‌وجوی ‌سببم. چرا عالم‌ دینی‌ آن‌ سیمای ‌درخشان ‌و پاک‌ را از دست‌ داد و سیمای ‌کنونی‌اش ‌را گرفت؟ به ‌چه‌ دلیل؟ ما در پی ‌جست‌وجوی ‌علت ‌آنیم.

سؤ‌ال دهم

‌بررسی‌ و مطالعه نکردن ‌مسائل ‌اسلامی ‌به ‌شکل ‌روشن به ‌این ‌هرج‌ومرج ‌انجامیده ‌است. چرا به ‌جای ‌کنایه‌ و تلمیح، تصریح ‌نمی‌کنید اگر ‌ما خود را مسلمان‌ می‌دانیم‌ و نه فرقه‌گرا؟

پاسخ: درست ‌است. لازم ‌است ‌در مواضعی‌ که ‌باید بگیریم، صریح ‌و رک‌ باشیم.

سؤ‌ال ‌یازدهم

نقش‌ معجزاتی‌ مانند عصای‌ موسی‌ و یا احیای ‌مردگان ‌به‌ دست عیسی ‌و دیگر امور غیبی ‌چیست؟

پاسخ: این ‌باقی‌مانده ‌درس‌گذشته ‌است ‌که ‌به ‌اختصار به ‌آن ‌اشاره ‌می‌کنم. معجزات اتفاقاتی ‌بسیار نادر است‌ که‌ گواه‌ راست‌گویی ‌پیامبران ‌است. معجزه کارهایی ‌الهی ‌است ‌و نه ‌بشری.

هر پیامبری ‌به‌ تناسب ‌عصر خود معجزاتی ‌داشته ‌است. اما به ‌لحاظ‌ علمی، ‌چنان‌که ‌گفتم، ‌علم ‌نمی‌تواند معجزه ‌را نفی‌ کند، زیرا قوانین ‌علمی ‌حاکی ‌از حالاتی ‌است ‌که ‌تکرار می‌شود، مثلاً ‌یک ‌میلیون ‌


[101]ه«به هنگام هر عبادت لباس خود را بپوشید.» (اعراف، 31)