بدن‏ها آفریده و روح پس از آفرینش بدن در آن وارد می‏شود. او شعر معروفی در این‌باره دارد: «هَبَطَت اِلَیک مِنَ المَحَلِّ الأَرفَعِ وَرقاءُ ذاتُ تَعَزُّز وَ تَمَنُّعِ.»[79]
این یک بیت از قصیده مشهور ابن سیناست. طبیعتاً نظر ابن سینا نیز باطل است. صدرالدین شیرازی و فلاسفه متأخر که پیرو حکمت متعالیه هستند، گفته‏اند: پیدایش روح امری جسمانی است. (جسمانیة الحدوث است.) یعنی روح ثمره‌ای جسمی است که مانند ثمره درخت ��شد می‏کند و شکل می‏گیرد و سپس به مرحله تجرد می‏رسد و پس از آن، از عالم مادّه رخت برمی‏بندد و در دنیایی مجرد، جاودانه می‏ماند.
از ابن سینا پرسیدند: اینکه می‏گویی روح از جایگاهی رفیع بر تو فرود آمده است در چه زمانی بوده است؟ آیا وقتی نوزاد به دنیا می‏آید، روح بر او فرود می‏آید؟ در آن هنگام که نوزاد نه توانایی و قابلیت دارد و نه فهم و هوشیاری! آیا روح منتظر می‏ماند تا او چهارده ساله شود و آن‌گاه یک‌باره در او وارد می‏شود؟ مثلاً شب نادان می‏خوابد و صبح که بیدار می‏شود، دانا شده است؟ هیچ‌یک از این احتمالات درست نیست. ما می‏دانیم که نوزاد به‌تدریج رشد می‏کند. در این‌باره بحث‏های فلسفی بسیاری وجود دارد. یکی از اشکالاتی که بر این نظریه گرفته‏اند، این است که اگر این‌چنین بود که روح از یک بدن خارج و به بدن دیگر وارد شود، باید آمار تولد‏ها و مرگ‏ها برابر باشد، حال آنکه جمعیت بشر رو به افزایش است و هم‌اکنون به سه میلیارد نفر رسیده است، درحالی‌که به یاد دارم هنگامی که در کلاس اول یا دوم دبیرستان درس جغرافی می‏خواندیم، یعنی پیش از جنگ جهانی دوم، جمعیت انسان‏ها دو میلیارد نفر بود؛ یعنی طی سی یا چهل سال، جمعیت بشر یک میلیارد نفر افزایش یافته است. این روح‌ها از کجا آمده است؟
گذشته از آن، آغاز آفرینش بشر با دو نفر بوده است. اگر هم نمی‏خواهند به قرآن مراجعه کنند، کافی است ببینیم در بیست و پنج سال گذشته، جمعیت چقدر افزایش یافته است. فرض کنیم پانصد میلیون نفر اضافه شده‏اند و همین‌طور به گذشته برگردیم و حساب کنیم تا به پنج یا شش هزار سال قبل برسیم که به یک نفر انسان ختم می‏شود. بنابراین، بحث تناسخ غیرمنطقی و بی‏دلیل و در نتیجه باطل است. هر نظریه‏ای که با منطق ناسازگار باشد، درست نیست و همان‌طور که گفتیم، قرآن این بحث را آشکارا مطرح کرده است.
خلاصه اینکه ما به روز بازپسین ایمان داریم و سایر ادیان نیز آن را قبول دارند. ایمان به روز قیامت، آثار و نتایجی عملی دارد که جمعه آینده درباره آن صحبت خواهیم کرد.
جا داشت که امروز نیز درباره عاشورا صحبت می‏کردیم. إن‌شاءالله پیام مرا درباره عاشورا می‌شنوید و پیام تلویزیونی مرا نیز که چاپ خواهد شد. عاشورا فرصت مناسبی است برای بیداری و آگاهی دوباره. باید ایام عاشورا را، هم برای خودمان و هم در سطح عمومی غنیمت بشماریم. غفرالله لنا و لکم والسلام علیکم ورحمـة‌الله.