گام به گام با امام موسی صدر جلد 11

جلد: 11
صفحه: 342

در باب مسئله رؤیت هلال

منبع: متن پیام امام موسی صدر به مناسبت عید سعید فطر
( بسم‌الله الرحمن الرحیم )
برادران ایمانی! سلام علیکم ورحمة‌الله
ما با ماه مبارک رمضان وداع می‌کنیم و به استقبال عید می‌رویم. طبیعی است که در عید، منتظر شادی و آرامش همه‌جانبه باشیم ولی این عید نیز همچون دیگر عیدها در این دوره محنت است؛ محنت تجاوزگری، محنت اشغالگری، محنت تفرقه و حتی محنت اخلاق و عقیده در درون امت ما. به همین سبب، عیدهای ما ناقص برگزار می‌شود و ما نمی‌توانیم هنگام عید، شاد و آرام باشیم. ولی از آنجا که این عید، عید رمضان است و رمضان در حقیقت ماه خودسازی است و انسان را قادر به تأمل بیشتر و همدردی عمیق‌تر می‌کند و همچنین در انسان، پایداری و بردباری بیشتری در برابر سختی‌ها و فریب‌ها پدید می‌آورد، هم‌زمان شدن این عید با ماه رمضان، این عید را با امید همراه کرده است، چراکه ما در طول این ماه توشه‌ای از روزه برداشته‌ایم و برای ساختن آینده تلاش کرده‌ایم و همین امر به ما کمک می‌کند تا با یاری خدا، در آینده بر مصیبت‌ها و مشکلاتمان چیره شویم.
ماه رمضان همواره نقطه عطفی در امت ما و در تاریخ مسلمانان و بستری مناسب برای نبردهای سرنوشت‌سازی بوده است که آنان در تاریخ درخشان خود پیش رو داشته‌اند.
ولی عید امسال و تقریباً هر سال با مشکلی کوچک و در عین حال آزاردهنده همراه است. این مشکل، راه ثابت شدن ماه و اطمینان از فرارسیدن عید است.
فکر می‌کنم ما، به عنوان مسئولان این امر، بیشترین وظیفه را بر دوش داریم، ولی این بدان معنا نیست که هم‌وطنان و جوانان تحصیل‌کرده، مسئولیتی در مسئله اثبات عید ندارند. در اینجا من برای برادران، این مشکل را به شکلی روشن مطرح می‌کنم تا شاید بتوانیم فضا و بستر مناسب‌تری برای پایان دادن به این مشکل بیابیم.
طبیعتاً این عید نخستین روز ماه شوال است. در گذشته، دیدن هلال ماه، تنها راه ثابت شدن روز اول و آخر ماه بود. در گذشته که روزهای عید و زمان حلول ماه را به صورت حدس و تخمین مشخص می‌کردند و هیچ ابزار علمی وجود نداشت. و از آنجا که اسلام به ماه رمضان اهتمام فراوان می‌ورزد و آن را فرصتی بی‌نظیر در میان ماه‌های سال به شمار می‌آورد، اعتماد به ابزارهای سنتی و سخن ستاره‌شناسان را مجاز نمی‌دانست. اسلام تأکید می‌کند که رؤیت هلال ماه، تنها راه برای ثابت شدن اول و آخر ماه رمضان یا هر ماه دیگر از ماه‌های قمری است.
ولی امروزه ابزارهای جدید علمی به اوج خود رسیده و می‌تواند موقعیت ماه و مسیر حرکت آن و زاویه‌ای را که [با زمین] دارد به‌گونه‌ای تردیدناپذیر معین کند. از این رو، تکیه کردن بر ابزارهای علمی بهترین راه ثابت شدن هلال ماه است، به‌ویژه آنکه ثابت نشدن ماه یا دیر ثابت شدن ماه، سبب نابسامانی در برنامه‌ها و جابه‌جایی و اختلال در احکام دادگاه‌ها و داد و ستد مردم و اسناد مالی و معاملات رسمی و دیگر برنامه‌ها می‌شود. این مشکلات برخی از