گام به گام با امام موسی صدر جلد 11

جلد: 11
صفحه: 180

می‏گویی: ای گروه مسلمانان، ای نمازگزاران، ای شب‏زنده‏داران عبادت‏پیشه، چطور نماز می‏خوانید، ولی احساس قوت و استواری نمی‏کنید؟
نماز حقیقی این‌گونه نیست. نماز تمرینی است برای جنگ و جهاد: « ﴿ إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُم بُنیَانٌ مَّرْصُوصٌ .»[283] نمی‏بینید در نماز جماعت، چگونه صف‌ها به هم فشرده است؟ هم از چپ، هم از راست، هم از پشت سر و هم از جلو؟ نمی‏بینید چگونه حرکت‌ها هماهنگ و یک‌پارچه است؟ چگونه امام به جای مأمومان قرائت را می‏خواند؟ چگونه وقتی او به رکوع و سجده می‏رود، شما نیز به دنبال او به رکوع و سجده می‏روید؟ محراب برای چیست؟ چرا در هر مسجدی محراب وجود دارد؟ محراب یعنی وسیله و ابزار جنگ. نماز انسان را از عادت به فرومایگی و خواری و تسلیم ‏شدن و ناپایداری بازمی‌دارد. در آیه « ﴿ یَا بَنِی آدَمَ خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِد »[284] بنابر تفسیر پیامبر، منظور از «زینـت» اسلحه است؛ زیرا پیامبر فرموده‏اند: «زینت مردان اسلحه است.» بنابراین، تفسیر «زینت» اسلحه است.
نماز تمرینی است برای اقتدار و موضع اجتماعی مردم، ولی کدام اقتدار؟ اقتداری که به غرور و خودبینی نینجامد؛ اقتداری که متکی بر نفس نیست، بلکه یاری‌گرفته از خداوند است.
بنابراین، فاطمه(س) می‏گوید: چرا نماز شما را قوی نکرده است؟ چرا نماز شما موجب غرور شما شده است؟ فاطمه می‏خواهد این وضع را تعدیل و اصلاح کند. می‏گوید: ای مسلمانان، درست است که خدا به نماز فرمان داده است، ولی این فرمان به سبب نیاز او به نماز شما نیست، بلکه خدا برای تربیت شما و تقویت اوضاعتان به آن فرمان داده است. ولی شما، آن‌گونه که پیداست، از آن بهره نمی‏‏گیرید، زیرا به سبب ترس و طمع در برابر حقی که پایمال شده است، سکوت کرده‏اید.
آن‌گاه حضرت فاطمه به ما خطاب می‌کند و می‏گوید: ای مسلمانان، شما چگونه نماز می‏خوانید، ولی راضی می‏شوید که حق غصب شود و کرامت بر باد رود؟ چگونه احساس ضعف می‏کنید، درحالی‌که هر روز پنج بار با خداوند رب الارباب و آفریننده آسمان‏ها و زمین پیوند برقرار می‏کنید؟ از چه می‏ترسید؟ چگونه می‏ترسید، درحالی‌که هر روز با خدا ارتباط برقرار می‌کنید؟ خدایی که او را آن‌گونه که سزاست، نشناخته‏اید و زمین در قبضه قدرت او و آسمان‌ها درهم‌پیچیده به دست اوست. از هیچ‌چیز نباید ترسید.
می‏دانید چه وقت نماز پذیرفته است؟ می‏دانید کی نماز شما مقبول می‏افتد؟ وقتی که متوجه خدا می‌شوید و در پیشگاه او هستید و پس از نماز، نیرویی جدید و آسایشی تازه و قدرتی نو پیدا کنید و در همان وقت، احساس فروتنی به شما دست دهد؛ یعنی هم‌زمان احساس قدرت و فروتنی کنید، نه احساس قدرت و غرور، نه فروتنی و خواری و درماندگی. احساس قدرت و بزرگی و سربلندی، باید در کنار فروتنی و حس بندگی باشد. بزرگی و عزت در بندگی خداوند است، زیرا بندگی خدایی که دربردارنده همه صفات کمال است، ما را به او نزدیک می‏کند. دانش و عدالت و فضیلت و بزرگی ما، در گرو نماز و عبادت خداست. حضرت فاطمه می‏پرسد: چرا خدا نماز را بر

[283]. «خدا دوست دارد کسانی را که در راه او در صفی، همانند دیواری که اجزایش را با سرب به هم پیوند داده باشند، می‌جنگند.» (ص، 4)
[284]. «ای فرزندان آدم، به هنگام هر عبادت زینت خود را برگیرید. -‌م» (اعراف، 31)