انتقال نمی‌یابد تا حرکت آن آغاز و انجامی داشته باشد. از مسجدالحرام تا مسجدالأقصی؛ این آغاز و آن انجام، دو صفت برای حرکت جسمی هستند و در نهایت، کلمه «سُبحَانَ» در عبارت « ﴿ سُبحانَ الَّذِی أَسری ﴾ » تأکید بر این دارد که این حرکت معجزه‌وار و غیرعادی بوده است.

پیامبـر بزرگوار(ص) از مسجدالحرام به مسجدالأقصی انتقال یافت؛ مسجدالأقصایی که « ﴿ الَّذِی بارَکنا حَولَهُ ﴾ .»[133] اطراف آن سرزمین فلسطین، لبنان و سوریه و اردن است. این سرزمین‌ها که اطراف مسجدالأقصی هستند، سرزمین‌های مبارکی هستند که خداوند آن‌ها را با فرستادن پیامبرانش به آن‌ها مبارک گردانیده است، و نیز با باروری زمینش و نیز با انسان‌های نابغه‌اش. این سرزمین‌ها مبارک هستند که تمدن‌های بشری و نیز رسالت‌های جهانی از آن‌ها به وجود آمده است.

چرا پیامبر از مسجدالحرام به مسجدالأقصی سیر داده شد؟ قرآن کریم می‌گوید : « ﴿ لِنُرِیَهُ مِن آیاتِنا ﴾ »[134] تا علم و تأمل و فهم و اندیشه‌اش فزونی یابد. « ﴿ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ البَصِیرُ ﴾ .» اما علت اصلی این سفر و علت نقل این آیه و این قضیه و بیانش برای ما امر دیگری است. و آن این است که دین اسلام بر پیامبر(ص) در شبه‌جزیره عربستان نازل شد، اما برای اینکه این دین تنها برای اهل آن سرزمین و رسالتی برای مردم مکه و مدینه نماند، خداوند او را شبانه از مسجدالحرام به مسجدالأقصی سیر داد، زیرا همچنان‌که گفتیم، مسجدالأقصی و سرزمین‌های اطراف آن، خاستگاه ادیان و تمدن‌های جهانی بوده‌اند. بنابراین، انتقال پیامبر از مسجدالحرام به مسجدالأقصی به‌مثابه ارتباط و هماهنگی با این حلقه تمدنی و دینی و جهانی و نیز کامل شدن آن حلقه است. پیوند اسلام با تمدن‌ها و با ادیان تأکیدی بر جهانی بودن اسلام است و اینکه خداوند محمد(ص) را فرستاد تا رحمتی برای همه جهانیان باشد.

پس مسجدالأقصی رمزی برای جهانی بودن اسلام است و خارج شدن آن از دست مسلمانان، به معنای انزوا و عقب‌نشینی اسلام است. به همین سبب، این مسجد نقشی اساسی در اسلام دارد بلکه از ارکان اسلام است و هیچ انسان مسلمان و مؤمنی جایز نیست که لحظه‌ای ساکت بماند و برای بازگرداندن این مسجد مبارک و دور داشتن آن از یهودی شدن کوششی نکند. خداوند ما را از مسئولیت‌هایمان هوشیار و برای ادای واجباتمان کوشا بگرداند.

والسلام علیکم و رحمةاللّه و برکاته.