که باید به‌ خودشان‌ واگذار شود. یعنی‌ جوانان‌ باید خودشان‌ گردهم‌ جمع شوند و برای‌ تحقق‌ اهداف مشترکشان تلاش کنند. اما آنچه‌ درباره‌ جامعه امروز به‌ ما مربوط می‌شود، این است‌ که‌ چگونه می‌توانیم‌ از استعدادها و نیروهای جوانان استفاده‌ کنیم. جوانان برای حال و آینده نیروهای نهفته بسیاری در وجود خود دارند. اما استفاده از این نیروها به ارتباط جوانان با جامعه فعلی بستگی دارد، زیرا جوانان به سبب آنکه جدیدند، طبعاً چیزهای جدید می‌خواهند. آنان برای به‌وجود آوردن این جامعه موجود، زحمت نکشیده‌اند و رنج نبرده‌اند و به همین سبب، این جامعه را دوست ندارند و چیز جدیدی می‌خواهند. روحیه انقلابی جوانان از همین‌جا نشئت می‌گیرد که ارتباط آنان با جامعه موجود و وابستگی به آن ضعیف است. ما دو نوع ارتباط و وابستگی داریم؛ یکی ارتباط عقلانی و دیگری ارتباط عاطفی.

در حال حاضر، میان جوانان و جامعه ارتباط عقلانی وجود ندارد. شاید در گذشته به سبب کندی روند پیشرفت بشر، چنین رابطه‌ای وجود داشته، اما اکنون بر اثر سرعت پیشرفت در جوامع بشری، ارتباط عقلانی میان جوانان و جامعه ضعیف شده است، به‌گونه‌ای که حتی اگر پدری استاد دانشگاه یا فیلسوفی بزرگ هم باشد، فرزند جوان او به‌سوی نقطه‌ای در حرکت است که پدر و جامعه پدرش در آن نیستند. ازهاینهرو، باید برای حفظ ارتباط عاطفی میان جامعه کنونی و جوانان تلاش کنیم و این فقط از طریق تربیت در خانه ممکن است. ما نباید فراموش کنیم که در وظایف خود در خانه کوتاهی کرده‌ایم. ممکن است هریک از ما پدر و مادرها فکر کنیم که اگر فرزندمان را به مدرسه‌های شبانه‌روزی یا مؤسسات خصوصی می‌فرستادیم یا برای او معلم خصوصی یا خدمتکار می‌گرفتیم تا ما خودمان به امور شخصی و اجتماعی رسیدگی کنیم، بهتر بود. اما این به‌تنهایی اصلاً کافی نیست، زیرا این کار میان جوان و خانه‌اش فاصله ایجاد می‌کند و جوان دیگر نه ارتباط عقلانی خواهد داشت و نه ارتباط عاطفی، که نتیجه‌اش دور شدن او و بی‌توجهی به اوست. گاهی می‌شنویم که جوانان خواهان از بین بردن سنت‌ها و میراث گذشته‌اند.

ما باید میان جوان و خانواده او پیوند عاطفی برقرار کنیم. اما بهتر از همه این‌ها آن است که یک پیوند دینی پیشرفته و آگاهانه و باز به‌وجود آوریم و این جز از طریق تربیتِ دینی آگاهانه و باز در همه قشرها و تمامی مؤسسات و مدارس و دانشگاه‌ها ممکن نخواهد بود. بدین معنا که باید فضایی سالم و مناسب پدید آوریم تا جوانانمان را تربیت کنیم و در آینده از نیرو و استعدادهای آنان استفاده کنیم.

جامعه ما امروز به نیروی جوانان نیاز دارد، به‌ویژه آنکه به گمانم چنین جمعیت جوانی در هیچ نقطه‌ای از جهان وجود ندارد و این نویدبخش خیر و نیکی است، زیرا نیروی کار جوان در اختیار داریم. اما مسائلی مانند گردهمایی و تشکّل را بهتر است به خودِ جوانان واگذار کنیم و برای آنان از خدا توفیق طلب کنیم. برای تلویزیون و بینندگان آن هم آرزوی توفیق داریم. من پوزش می‌خواهم که به سبب ضیق وقت فرصت پرداختن بیشتر به جزئیات را نداشتم.