گام به گام با امام موسی صدر جلد 2

جلد: 2
صفحه: 112

شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ.[10] بنابراین، وجود قبایل و شعوب‌ و نظایر آن‌ها تا زمانی که مبدأ شناخت‌ و آشنایی باشند، یعنی‌ شناخت هر گروه‌ از گروه‌ دیگر، که‌ به‌ همکاری‌ و تعامل میان آنان منجر می‌شود، امری‌ است که مدنظر دین است.

آیا معتقدید که‌ مناسب و مفید است که دین‌ از حکومت جدا شود؟ اگر نه‌ چرا؟

این بحث، بحثی‌ علمی‌ و تاریخی‌ و بسیار گسترده‌ است. از شما می‌خواهم‌ با توجه‌ به‌ کمبود وقت آن را به‌ زمان‌ دیگری موکول‌ کنید تا من‌ برای‌ شما و روزنامه گرامی‌تان‌ در این باره تحقیقی جامع ارائه کنم.

آیا شما با دخالت علمای‌ دین در سیاست موافقید؟ محذورات این‌ دخالت و عواقب آن چیست؟

امروز عصر (چهارشنبه چهارم ژوئن) بیانیه‌ای در همین‌باره از جانب‌ مجلس‌ اعلای شیعیان صادر می‌شود که‌ می‌توانید آن‌ را خلاصه و به‌ این مصاحبه اضافه‌ کنید.

چه‌ فرقی‌ یا تناقضی، البته اگر بتوان تناقض‌ نامید، در میان‌ شیعیان و اهل تسنن‌ هست؟

در میان‌ شیعه‌ و سنی مطلقاً تناقضی وجود ندارد. هر دو مذاهب یک دین‌‌اند. من‌ ماه پیش‌ مقاله‌ای‌ درباره‌ این موضوع‌ به‌ ضمیمه روزنامه‌ النهار فرستادم. همچنین، در یک سخنرانی که در منشورات نهاد هم‌اندیشی لبنان (الندوة اللبنانیة) هم چاپ شده است، به‌‌تفصیل به این‌ موضوع پرداخته‌ام.

قرار بود در این گفت‌وگو پرسش‌های دیگری درباره تعامل انسان با محیط و ذوب شدن او در جامعه به شکل یک واحد اجتماعی و نیز درباره موضع پیروان یک مذهب در قبال پیروان دیگر مذاهب مطرح شود. ولی جمعیتی که برای تبریک و دیدار آمده بودند، مکان را پر کرده بودند و زمان برای گفت‌وگو با علامه صدر تنگ بود. ازهاینهرو، همه‌چیز به زمانی مناسب برای ادامه گفت‌وگو موکول شد.


[10]ه«ای‌ مردم، ما شما را از نری و ماده‌ای بیافریدیم و شما را جماعت‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را بشناسید. هرآینه‌ گرامی‌ترین‌ شما نزد خدا، پرهیزگارترین‌ شماست.» (حجرات،13)