گام به گام با امام موسی صدر جلد 12

جلد: 12
صفحه: 6

��وضاع اجتماعی و سیاسی لبنان

لبنان بزرگ در سال 1920 میلادی تحت قیمومیت فرانسه - به نمایندگی از کشورهایی که عهده‌دار برچیدن آثار امپراطوری عثمانی بودند - تشکیل شد. چهار استان بیروت، طرابلس، بعلبک- هرمل و جنوب، به جبل لبنان پیوستند و «لبنان بزرگ» نام گرفتند و فرانسه نیز به نمایندگی از کشورهای متحد، اداره امور این منطقه را برعهده گرفت. بیان این وقایع برای شما تازگی ندارد، امّا بررسی روند رویدادها، برای درک چگونگی پیدایش جنبش محرومان بسیار مفید است.
با تشکیل لبنان بزرگ، دوره‌ای که از سال 1860 تا 1920 میلادی منطقه جبل لبنان را به دو بخش مارونی‌نشین و دروزی‌نشین تقسیم می‌کرد، به پایان رسید. در این دوره این منطقه از نوعی استقلال داخلی برخوردار بود و کشورهای اروپایی بریتانیا، فرانسه، آلمان، اتریش و روسیه حامی آن بودند.
پنج کشور مذکور به موجب تفاهم‌نامه‌ای که در شهر استانبول با دولت عثمانی منعقد کردند، از استقلال منطقه جبل لبنان حمایت کردند. در واقع، آن تفاهم‌نامه به دولت عثمانی تحمیل شد، زیرا استعمار نوپای اروپایی، به دنبال جای پایی در منطقه بود و از آنجا که اسرائیل هنوز به وجود نیامده بود، لبنان که ضعیف‌ترین حلقه بود، برای آنان بهترین گزینه به شمار می‌آمد.
تسلط بر جبل لبنان و آغاز مهاجرت

در اواسط دهه 1820 میلادی ا��تلافات فرقه‌ای میان دروزیان و مارونی‌ها دامن زده شد و بر اثر درگیری‌های حاصل از آن، هزاران نفر کشته شدند. این اختلافات ادامه داشت تا اینکه در اواخر سال 1859 و اوایل سال 1860 شدیدترین درگیری‌ها به وقوع پیوست.
در سال 1860میلادی نیروهای نظامی پنج کشور مذکور وارد جبل لبنان شدند و تفاهم‌نامه‌ای را بر دولت عثمانی تحمیل کردند که بر مبنای آن، منطقه جبل لبنان خودمختار شد.
توجه به این نکته ضروری است که استعمارگران اروپایی، خود آتش اختلافات فرقه‌ای را برانگیختند. آنان که سنگ دینداری به سینه می‌زدند، در این قضیه، عامل اجرای اندیشه‌های شیطانی و افکار دشمنان خدا شدند. اختلافات فرقه‌ای همواره همین‌گونه‌ است؛ نه فقط موجب خشنودی خدا نیست بلکه هیچ ارتباطی به دعوت الهی ندارد. استعمارگران دروزیان و مارونی‌ها را برای درگیری و نبرد با یکدیگر تحریک و پس از ایجاد درگیری، دخالت خود در جبل لبنان را آغاز کردند.
در فاصله سال‌های 1860 تا 1920، پنج کشور مذکور همواره برای جذب گروه‌ها و احزاب به سوی خود، با هم رقابت می‌کردند. هریک از کشورهای اروپایی یک گروه، طایفه یا حزب معینی را به خود متمایل کرده بود. معروف است که انگلیسی‌ها دروزیان را به سوی خود جذب کرده بودند، و فرانسه و ایتالیا برای جذب مارونی‌ها با هم رقابت داشتند و روس‌ها نیز ارتدوکس‌ه��ی لبنان را به سوی خود متمایل کرده بودند.
در آن دوره هریک از کشورهای مذکور، گروه و فرقه‌ای را که به سوی آن گرایش داشت، در ابعاد فرهنگی، آموزشی و هنری حمایت می‌کرد، چندان
صفحه6 از374