گام به گام با امام موسی صدر جلد 11
جلد:
11
صفحه:
457
باید ببینیم اسلام چه تعریفی از زن به دست میدهد. آیا دین زن را انسان میداند یا نه؟ آیا از دید دین، زن باید در خدمت مرد باشد یا نه؟
زن در نظر دین چه مفهوم و تعریفی دارد؟ « ﴿ یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُواْ رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن نَّفْس وَاحِدَة وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا ﴾ »[522]؛ یعنی مرد و زن دو نوع نیستند، بلکه از یک نوعاند و خلقت آنها یکی است. « ﴿ وَاللهُ جَعَلَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا ﴾ »[523] و « ﴿ وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا ﴾ .»[524] زن و مرد یک حقیقت دارند؛ همانطور که مرد انسان است، زن هم انسان است و این دو در انسانیت هیچ تفاوتی ندارند.
2. فرزندان: در گذشته معتقد بودند که فرزندان از مرد هستند و زن فقط حکم ظرف و جایگاه را برای آنها دارد. این عقیده باطلی است. قرآن کریم میگوید: « ﴿ یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُواْ رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن نَّفْس وَاحِدَة وَخَلَقَ مِنْه��ا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا کَثِیرًا وَنِسَاءً ﴾ .»[525] یعنی بچه متعلق به هردوی پدر و مادر است. « ﴿ یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَر وَأُنثَی ﴾ .»[526] بنابراین، کودک بچه هر دوی آنها شمرده میشود. این مسئله از اهمیت بسیاری برخوردار است، برای اینکه اگر کودک از هردوی پدر و مادر به دنیا آمده است، پس وظیفه تربیت جسمی و روحی او هم بر عهده هردوی آنهاست. این مسئله تأثیر عمیقی در جامعه دارد. پس از منظر دین، زن انسانی کامل است و نقش مهمی در تربیت کودک دارد.
3. بقای خانواده منوط به بقای پسر نیست، بلکه وجود دختر برای بقای آن کافی است. دلیل آن هم خود پیامبر(ص) است که غیر از فاطمه(س)، فرزند دیگری نداشت. قرآن کریم در جواب کسی که پیامبر(ص) را ابتر نامید، میگوید: « ﴿ إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ * فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ * إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الابْتَرُ ﴾ .»[527] یعنی تو ابتر نیستی، بلکه دشمنت ابتر است. تو کوثر داری، فاطمه زهرا با توست. پس اگر مردی فقط دختر داشته باشد، ابتر نیست و خانواده با بقای دختر باقی است. پیامبر(ص) درباره امام حسن و امام حسین(ع) میفرمود: «حسن و حسین دو پسر من هستند و هر دو امام این امتاند.» و خانواده خودش را از [نسل] حضرت فاطمه(س) میدانست.
4. عمل زن مثل عمل مرد، پیش خدا م��ترم است: « ﴿ أَنِّی لاَ أُضِیعُ عَمَلَ عَامِل مِّنکُم مِّن ذَکَر أَوْ أُنثَی ﴾ »[528] و « ﴿ مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَکَر أَوْ أُنثَی وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً ﴾ »[529] عمل زن مثل عمل مرد، پیش خدا ارزش دارد. واژه « ﴿ بعضهم من بعض ﴾ » در قرآن بسیار است و اشاره به این دارد که شما از یکدیگرید و نباید کسی بر دیگری فخر بفروشد، برای اینکه همه از یک نوعید.
5. حضور در صحنه اجتماعی: یک مقدمه کوتاه: امروزه مردم با رأی دادن در تشکیل حکومت مشارکت میکنند. مثلاً مردم، نمایندگان و رئیسجمهور را انتخاب میکنند و نمایندگان نخستوزیر را، اما در قدیم مردم با بیعت کردن در تشکیل حکومت مشارکت
[522]. «ای مردم، بترسید از پروردگارتان، آن که شما را از یک تن بیافرید و از آن یک تن همسر او را [...] پدید آورد.» (نساء، 1)
[523]. «خدا برای شما از میان خودتان همسرانی قرار داد.» (نحل، 72)
[524]. «و از نشانههای قدرت اوست که برایتان از جنس خودتان همسرانی آفرید.» (روم، 21)
[525]. «ای مردم، بترسید از پروردگارتان، آن که شما را از یک تن بیافرید و از آن یک تن همسر او را و از آن دو، مردان و زنان بسیار پدید آورد.» (نساء، 1)
[526]. «ای مردم، ما شما را از نری و مادهای بیافریدیم.» (حجرات، 13)
[527]. «ما کوثر را به تو عطا کردیم. پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن که بدخواه تو خود ابتر است.» (کوثر، 1ـ3)
[528]. «من کار هیچ کارگزاری را از شما، چه زن چه مرد ناچیز نمیشمارم.» (آل عمران، 195)
[529]. «هر زن و مردی که کاری نیکو انجام دهد، اگر ایمان آورده باشد زندگی خوش و پاکیزهای بدو خواهیم داد.» (نحل، 97)