زیرا چنان‌که می‌دانید، شیعیان در جنوب لبنان، یعنی در مرزهای شمال اسرائیل زندگی می‌کنند و امتداد منطقه سکونت آن‌ها از تنگه بقاع غربی می‌گذرد و به منطقه بعلبک و هرمل می‌رسد. مناطق شیعه‌نشین در اطراف بیروت و در شمال لبنان با این منطقه مرتبط است. این مسئله شیعیان را در وضعی قرار می‌دهد که یا تسلیم شوند و از خود در مقابل اسرائیل ضعف نشان دهند و یا خود را برای یک مبارزه تاریخی تعیین‌کننده آماده کنند. واضح است که شیعیان راه دوم را اختیار کرده و تصمیم گرفته‌اند که از هر نظر، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و در همه اوضاع و احوال، خود را آماده سازند و سطح خود را بالا ببرند. البته، با مشکلات یک‌ساله اخیر که فریبندگی‌های اسرائیل از یک طرف، و فشارهای سخت جنگ لبنان از طرف دیگر، شیعیان را به همزیستی با اسرائیل تهییج می‌کرد، شیعیان ایستادگی قهرمانانه‌ای کردند و کاملاً از این همزیستی سرپیچی کردند. این خود نمونه تصمیم آینده آنان است. این وضع استراتژی شیعه را در ربع قرن آینده ترسیم می‌کند. در نتیجه، آن‌ها را دعوت می‌کند که از شاهراه به تمدن انسانی مؤمن وارد شوند. ناگفته واضح است که این روش شیعیان (لبنان) با روش شیعیان جهان و مبارزات آنان فعل و انفعال عمیق و دامنه‌داری خواهد داشت. شیعیان برای تنظیم این روابط سعی می‌کنند که با نشریات و تأسیس سازمان‌های روابط عمومی قدم‌های مؤثرتری بردارند که این روابط را رشد و نمو دهد.

درباره لبنان باید گفت که رژیم مذهبی سابق لبنان فرو ریخته است و لبنان آینده کشور عربی دموکراتیک خواهد بود که عدالت در آن حکومت خواهد کرد. فقط ممکن است رئیس‌جمهور همچنان مسیحی باشد و در فلسفه این روش، گفته می‌شود که در 19 کشور اسلامی که حدود 14 میلیون مسیحی وجود دارد، مذهب رئیس کشور اسلام مقرر شده است. به این سبب باید حداقل در کشوری هر‌چند کوچک فردی مسیحی قانوناً حکومت کند. البته، رئیس‌جمهور در یک رژیم پارلمانی که رئیس‌الوزرا هم وجود دارد، بیشتر جنبه سمبلیک دارد. در هر صورت، در آینده نزدیک بحث‌های فراوان مردم لبنان آینده لبنان را رقم خواهد زد. شیعیان دیدگاه‌های مفصل خود را که به نام «جدول اعمال» معروف است، درباره آینده لبنان پیشنهاد کرده‌اند که یک نسخه به شما تقدیم می‌شود.

آینده حرکت محرومین را چه می بینید؟

بنا بر دلایلی که در جریان احزاب گفته شد و اینکه احزاب لبنان همه امتحان بدی داده‌اند، حرکت محرومین در آینده می‌تواند حرکت عظیم و وسیع لبنانی باشد و باید بتواند بالقوه و آماده را به فعل درآورد. این موفقیت نیازمند نیروی فکری- عقیدتی تشکیلاتی دارد که إن‌شاءالله خداوند به ما کمک خواهد کرد تا فراهم شود.