گام به گام با امام موسی صدر جلد 8

جلد: 8
صفحه: 394

مناطق شیعه‌نشین به دست مارونیان و اهل‌سنت و دروزی‌ها، بی‌توجهی حاکم آن دوره به این مسئله بوده است.

• پس از جنگ جهانی اوّل، قیمومت فرانسه جای دولت عثمانی را گرفت که دشمن شیعه در لبنان بود. در دوران قیمومت فرانسه نیز شیعیان همچنان مورد ستم بودند، زیرا فرانسه به دنبال آن بود که لبنان را کشوری مسیحی کند، همچنان‌که انگلیس نیز فلسطین را کشوری یهودی کرد. و وقتی تندروی از حد می‌گذشت، فرانسویان اهل‌سنت را ترجیح می‌دادند، زیرا اهل‌سنت در شهرهایی ساکن بودند که افکارِعمومی در آن‌ها از حساسیت بیشتری برخوردار بود. همچنین اهل‌سنت در سوریه نفوذ داشتند و فرانسه می‌خواست جنبش ملی را راضی نگه دارد. افزون بر آنکه نزاع فرانسه و انگلیس، منحصر به مناطق سنی‌نشین بود. فرانسه برای آرام کردن شیعیان، برخی از فئودال‌های شیعه را که از بروز یک جنبش مردمی موفق بر ضد خود می‌ترسیدند، به سوی خود جذب کرد و علت طرف‌داری برخی فئودال‌های شیعه از فرانسه همین است.

• وقتی لبنان پس از جنگ جهانی دوم به استقلال رسید، رهبران شیعه همچنان از حکومت مسیحی هم‌پیمان با بورژوازی سنی در بیروت، به‌شدت طرف‌داری می‌کردند و در این میان شیعیان تاوان می‌دادند.

• شیعیان به سبب عوامل جغرافیایی، محکوم به پرداخت تاوان بودند، برای اینکه در مناطق مرزی جنوب زندگی می‌کردند؛ مناطقی که در اوضاع کنونی ثبات و آرامش ندارد.

• لبنان، از نظر تاریخی، با سوریه و اسرائیل مشکل داشته و همواره شیعیان به سبب این اختلاف و به‌ویژه مشکل فلسطین و اسرائیل، تاوان داده‌اند. فلسطینیان، جنوب لبنان را مرکز عملیات خود بر ضد اسرائیل ساختند و در این میان، ضد حمله‌های طرف‌های درگیر به یکدیگر و اشغال سرزمین‌ها و از بین رفتن محصولات کشاورزی و مهاجرت به «کمربند فقر بیروت»، تاوانی بود که شیعیان می‌پرداختند.

• میان ثروتمندان شیعه (مقیم خارج کشور) و تهی‌دستان شیعه، پیمانی نانوشته وجود داشت که نیازمند مردی بود تا این دو تناقض را در پیمان آن‌ها رهبری کند.

• مردی که همه این ویژگی‌ها را در خود داشت، امام موسی صدر بود که در سال 1959، در سن بیست سالگی[27]، از ایران به لبنان بازگشت و در پرتو تیزهوشی بی‌نظیری که داشت، توانست جایگاه خود را پیدا کند. چشمان او نافذ و زیبا بود. مردی با هیبت و با صدایی ژرف و نافذ که قادر بود به عقل و دل شنوندگان راه یابد. موسی صدر به‌سرعت به نمادی برای ملت تبدیل شد.

[27]. کذا. ر.ک : توضیحات سند.