روبه‌روست و بحث درباره ساختار داخلی لبنان در حال حاضر جریان دارد و وضعیتی همچون حضور نیروی بازدارنده مطرح است. در این وضعیت باید به رایزنی بسنده کنیم و ساختار روشنی مطرح نکنیم تا کسی گمان نکند چیزی بر لبنان تحمیل می‌شود.

من در سفرهایی که کرده‌ام، دریافته‌ام که بسیاری افراد در کشورهای عربی واقعیت روابط سوریه و لبنان را به هیچ وجه درک نمی‌کنند. برای نمونه، وقتی پیش از کنفرانس ریاض در سال گذشته در مصر بودم، درباره اقدام سوریه در لبنان فضاسازی سیاسی و مطبوعاتی شده بود. وقتی به آنان گفتم : «چرا شما مصریان به خودتان اجازه می‌دهید در سودان دخالت کنید، ولی اقدام نظامی سوریه را در لبنان تأیید نمی‌کنید؟»، آنان بلافاصله ساکت شدند؛ به‌ویژه آنکه روابط لبنان و سوریه بسیار بیشتر از روابط مصر و سودان است و افزون بر آن، سودان با چندین کشور همسایه است، ولی ما در لبنان تنها با سوریه و دریا و در طرف دیگر با دشمن، یعنی اسرائیل، همسایه هستیم. واقعیت برای مردم روشن نیست و وقتی لبنان در پرتو وفاق و همبستگی سیاسی، بر روی پای خود بایستد، و موضوع دقیقاً بررسی و تحقیق شود، حقیقت این روابط کاملاً روشن می‌شود، به‌ویژه بعد از رنج‌هایی که مردم لبنان کشیده‌اند. جا دارد در اینجا سخنی از آقای حافظ اسد نقل کنم. ایشان در دیدار با یکی از سیاستمداران بزرگ لبنان، وقتی بحث کمیته‌های هماهنگ‌سازی و بحث روابط سوریه و لبنان مطرح شد، گفت : این‌ها مسائل فنی است و باید کارشناسان به آن‌ها بپردازند. وقتی روابط را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم این امور به مصلحت هر دو کشور سوریه و لبنان است، ما بدون هیچ‌گونه محافظه‌کاری از آن حمایت می‌کنیم. من نیز تأکید می‌کنم که هر توافق یا قانون یا تصمیمی که روابط موجود را تصحیح یا تقویت کند، مورد پذیرش همه لبنانیان است.

ما روزهای بحران لبنان را پیش از اقدام سوریه به یاد داریم؛ همان اقدامی که آقای سرکیس، از طرف همه لبنانیان، آن را «اقدامی شجاعانه» خواند. من دقیقاً به یاد دارم که آقای اسد پیش از ورود ارتش سوریه به لبنان به من گفت : ما محاسبات خود را صددرصد انجام داده‌ایم، ولی اگر بگویم این اقدام، مخاطره و ماجراجویی نبوده، مبالغه کرده‌ام. بنابراین، ما روزی به یاد خواهیم آورد که آقای حافظ اسد و ارتش او برای نجات لبنان از یک خطر واقعی، خود را در خطری بزرگ انداختند. ما همواره این اقدام آنان را به یاد خواهیم داشت و همواره از آن با احترام یاد خواهیم کرد و از خداوند می‌خواهیم از کشور دوست، سوریه، و رهبر آن، آقای حافظ اسد، دستگیری کند و امیداوریم سوریه همواره به لبنان نظر مهر داشته باشد و لبنان سوریه را به چشم برادری بزرگ بنگرد و به وضعیت واقعی خود توجه کند و امیدواریم روابط میان دو کشور استوار و پابرجا بماند و شکی نیست که اقدام سوریه درمورد لبنان تبلوری واقعی و آشکار از شعور قومی و مسئولیت‌پذیری قومی بود، به‌ویژه آنکه موجب حفظ زندگی مسیحیان، علاوه بر مسلمانان، شد. در طول هزاران سال که مسیحیان همواره بر حمایت غرب تکیه می‌کردند، برای نخستین بار بر یک کشور عربی تکیه کردند و این موضع، بی تردید، تحولی بزرگ به شمار می‌آید.

از جنوب چه خبر؟

بنابر اطلاعاتی که من دارم، مرحله سوم از توافق‌نامه شتورا این بود که ارتش لبنان به مرزهای جنوبی لبنان برسد و این یعنی ارتش در برخی مناطق،