و نیرومند دست می‌یابیم و می‌توانیم لبنان را نجات دهیم.

ولی در این میان، قدرتمندان چه کسانی هستند؟

سید با اعتقادی راسخ گفت: همۀ مردم!

البته به استثنای شما، ای عاملان استعمار و استثمار و استحمار!

ضعیف و ترسو فقط شما هستید!

و این حقیقت، آنان را به وحشت انداخت. آنان که روزگاری حامیان روستاها و شهرها بودند، امروز گریخته‌اند و سرزمین‌ها را واگذاشته‌اند.

روستاهای بقاع خالی از جمعیت شده است و اهالی روستاهای جنوب در خاک مدفون شده‌اند؛ پس چطور آنان خود را حامیان شهرها می‌نامند و این سرزمین متروکه چه شهری است که آنان دم از حمایتش می‌زنند؟

وقتی محرومان در انتخابات مجلس پیروز شدند، سید به آنان گفت: امروز شما در مجلس پیروز شدید و فردا در سرتاسر لبنان پیروز خواهید شد.

زلزلۀ بزرگی در سطح جامعۀ لبنان رخ داد و استثمارگری سرنگون شد، نه در اثر عوامل تاریخی که مارکسیسم در پرتو آن، همۀ رخدادها را تفسیر می‌کند، بلکه به سبب عامل دیگری که همان قدرت و قداست فرد است.

شخصیت امام صدر، شخصیتی قوی و بااخلاص است، تا حدی که به مرز عصمت نزدیک شده است. من این سخن را به‌دور از غلوّی که در میراث افتخارآمیز شیعه معروف است، می‌گویم.

درس‌هایی که سید به ما داد، بسیار با اهمیت‌ است. درس نخست این بود که با نفرین کردن و آرزوی مرگ و یا با تنش‌های عصبی و بیزاری جستن‌های سست و کم‌رنگ نمی‌توان با فئودالیسم، که عامل عقب‌ماندگی و رنجوری و هرج و مرج لبنان است، مبارزه کرد، بلکه با آگاهی‌بخشی کامل در یک چارچوب دقیق سازمانمند و با شجاعت و استقامت و عزتمندی، می‌توان بر آن غلبه کرد.

درس دیگری که از انتخابات مجلس آموختیم، این بود که آزادی لازمۀ درستی مسیر است، چنان‌که ستون فقرات لازمۀ درستی و راستی پیکر است. سزاوار نیست که آزادی بیان با هیچ قید و شرط پیشینی محدود شود. آزادی، شرط سالم بودن دیدگاه برای سالم رسیدن به هدف است و هیچ‌چیز مانند ترس نمی‌تواند انسان‌های دربند را آزاد کند.

بهترین گواه بر وجود آزادی در انتخابات مجلس، دو نمونۀ زیر است:

اوّل. برگ سفیدی که سید هنگام رأی دادن به صندوق انداخت. موضع امام درست مانند پاکی معروف او بود. برگۀ رأی او مانند برگ گل زنبق سپید بود!

دوم. شکست نگارندۀ این جملات در انتخابات مجلس، با وجود آنکه سید را بسیار زیاد دوست دارد؛ همچنان‌که برخی از کسانی که برای پایه‌گذاری مجلس بی‌خوابی‌ها کشیدند، در انتخابات رأی نیاوردند. در واقع صد رأیی که ما با نامزدی مستقل خود کسب کردیم، به واسطۀ خودمان بود نه به واسطۀ امام.

درس سوم این بود که هواوهوس، حقیقت را به تباهی می‌کشاند و راه را می‌بندد.

سید دموکرات، به دو علت از هیچ‌یک از نامزدها حمایت نکرد:

1. حمایت به معنای آن است که فرد حمایت‌کننده، چند وجب از مجلس را در انحصار خود درآورده است، در حالی که سید مخالف انحصارگری است؛