سلام‌ قرار داده‌: وَتَحِیَّتُهُمْ فِیهَا سَلاَمٌ[79] ‌آیا می‌تواند در قبال‌ چنین‌ مشکلی‌ بی‌اعتنا باشد؟ در هر حال، این‌ سؤ‌الی‌ است‌ که‌ باید در ضمن‌ استقصای‌ فرهنگ‌ معاصر به‌ آن‌ پاسخ‌ گفت.

«سلام» اسمی‌ است از اسماء حُسنای‌ پروردگار و صفتی‌ است‌ از صفات‌ خداوند که‌ در جهان‌ هستی‌ منعکس‌ شده‌ و در مخلوقات‌ تجلی‌ کرده‌ است. خداوند سلام‌ است‌ و سلام‌ از وی‌ نشئت‌ گرفته‌ و به‌سوی‌ او باز می‌گردد: «فَهُوَ‌ سُبحانَهُ‌ السَّلام‌ وَ‌ مِنهُ‌ السَّلام‌ وَ‌ اِلَیهِ‌ یَعُود السَّلام.»

هستی، این‌ محراب‌ پهناور و وسیع‌ برای‌ سجود و تسبیح‌ خداوند؛ اجتماع، این‌ مجموع‌ مرتبط‌ و متنوع‌ از فرزندان‌ آدم؛ انسان، این‌ موجود ممتاز و گل‌ سرسبد وجود، همه‌ مخلوق‌ پروردگار و موصوف‌ به‌ صفت‌ سلام‌ الهی‌اند، و هریک‌ از آن‌ها نمونه‌ای‌ است‌ از دیگری. بنابراین، صلح‌ تکوینی و صلح فردی هرکدام‌ راهی‌ منطقی‌ و معقول‌ برای‌ کوشش‌ در راه‌ صلح‌ جهانی‌ به‌ ما ارائه‌ می‌دهند. اختلافات‌ نژادی‌ و تفاوت‌هایی‌ که‌ در آرا و افکار جامعه جهانی‌ ملاحظه‌ می‌شود، نه‌تنها نمی‌تواند در راه‌ تحقق‌ صلح‌ جهانی‌ مانعی‌ باشد، بلکه‌ خود به جامعه کمال‌ و جمال‌ فطری‌ می‌بخشد و شناخت‌ و همکاری‌ و تکامل‌ و وحدت‌ را تسهیل‌ می‌کند. این‌ تفاوت‌ها و به‌ تعبیری، این‌ تنوع، در جسم‌ انسان، با همه‌ خصوصیاتش، و در تصویری که‌ اسلام‌ از آفرینش‌ به‌ آن‌ بخشیده، تجلی‌ کرده‌ است.

پس‌ بدون‌ هماهنگ کردن کوشش‌های‌ فرهنگی‌ و بدون‌ اتخاذ روشی‌ واحد و عمومی، صلح‌ و سلام‌ برقرار نمی‌شود، همان‌طور که‌ با اصرار و اجبار بر یکسان‌سازی نظام‌ها و آرا و تولیدات و عناصر، دستیابی‌ به‌ صلح‌ جهانی‌ امکان‌پذیر نخواهد شد.

برادران‌ عزیز، این‌ بود اسلام‌ شما و من، با اینکه‌ با کمال‌ فروتنی اذعان‌ می‌کنم که‌ حق‌ مطلب‌ را آن‌طور که‌ باید ادا نکرده‌ام، در عین ‌حال، اگر بعد از این‌ بیانات، از اسلام‌ شناختی غیر از آنچه‌ تا کنون داشتید، به‌دست آوردید و متوجه‌ شدید که‌ این‌ آیین‌ مقدس‌ قدرت‌ آن‌ را دارد که‌ رهبری‌ بشریت‌ را بر عهده‌ گیرد و فرهنگ‌های‌ جدیدی‌ را به‌وجود آورد و بالاخره،‌ اگر در دل‌ خود رغبت‌ و تمایل‌ صادقانه‌ای‌ به‌ اسلام‌ یافتید، من‌ و این بنیاد وظیفه‌ خود را انجام‌ داده‌ایم.

. قرآن کریم؛

. کافی، محمد بن یعقوب کلینی؛

. تفسیر عیاشی؛

. الظاهرة القرآنیة،مالک بن نبی؛

. کفایة الاصول، شیخ محمد کاظم خراسانی؛

. تفسیر المیزان، علامه طباطبایی؛

. الفهرست، ابن ندیم؛

. تاریخ علوم عقلی در ایران، دکتر صفا؛

. العلوم و المدنیة فی الاسلام، دکتر سیّد حسین نصر؛

. الإمام الصادق ملهم الکیمیاء؛

. هشام بن الحکم، نشریه حدیث الشهر. چاپ عراق؛

. مسند امام احمد بن حنبل و شرح عسقلانی بر صحیح بخاری؛

. بحار الانوار، محمد باقر مجلسی؛

. پژوهشی خاص از پروفسور سارتون با عنوان "العلم عند العرب" در مجله journal of word history؛

. تراث العرب العلمی فی الفلک و الریاضیات، استاد حافظ قدری طوقان؛

. نهج البلاغة؛