گام به گام با امام موسی صدر جلد 11

جلد: 11
صفحه: 121

السوی و باکثیر مکّی در وسیلة المآل (1007 قمری)، ابو عبدالله الزرقانی در شرح ‌المواهب (1122 قمری)، و ابن حمزة الدمشقی در البیان و التعریف.
مفسران

مفسرانی که بـه ذکر این واقعه پـرداخته‌اند، عبارت‌انـد از: طبـری در تفسیرش (310 قمری)، ثعلبی در تفسیرش (437 قمری)، واحدی در اسباب النزول (486 قمری)، قرطبی در تفسیر خود (567 قمری)، فخر رازی در تفسیر کبی�� (606 قمری)، ابن کثیر شامی در تفسیر خود (774 قمری)، نیشابوری و سیوطی در تفاسیرشان (910 قمری)، خطیب الشربینی در تفسیر خود (977 قمری)، ابوالسعود در تفسیرش (982 قمری)، الآلوسی در تفسیرش (1270 قمری).
متکلمان

متکلمانی که این واقعه را ذکر کرده‌انـد، عبارت‌اند از: قاضی ابوبـکر باقلانی در تمهید (403 قمری)، قاضی عبدالرحمن الایجی الشافعی در المواقف (756 قمری)، سید شریف الجرجانی در شرح المواقف (816 قمری)، البیضاوی در طوالع الأنوار (685 قمری)، شمس‌الدین اصفهانی در مطالع الانظار و تفتازانی در شرح المقاصد (792 قمری)، القوشجی در شرح التجرید (879 قمری)، قاضی النجم محمد الشافعی در بدیع‌المعانی (876 قمری)، سیوطی در اربعین و حامد بن علی المعماری در صلاة الفاخرة و الآلوسی در نثر اللآلی (1324 قمری).
لغویان

از عالمان لغوی، آنـان که به ذکر این واقعه پـرداخته‌انـد، عبارت‌اند از: ابن درید محمد بن الحسن در الجمهرة (321 قمری)، ابن اثیر در النهایة، حموی در معجم البلدان، زبیدی در تاج ‌العروس، النبهانی در مجموعة النبهانیة.
این حدیث در اعصار مختلف

راویان این واقعه 106 نفر از صحابه، 84 نفر از تابعان، 84 نفر از علمای قرن دوم، 92 نفر از علمای قرن سوم، از قرن چهارم 43 نفر، از قرن پنجم 23 نفر، از قرن ششم 20 نفر، از قرن هفتم 20 نفر، از قرن هشتم 18 نفر، از قرن نهم 15 نفر، از قرن دهم 14 نفر، از قرن یازدهم 11 نفر، از قرن دوازدهم 12 نفر، از قرن سیزدهم 11 نفر و از علمای قرن چهاردهم 18 نفرند. علامه امینی، در کتاب خود الغدیر، اسامی این‌ها را از کتاب‌هایشان یا از کتاب‌های معتبر دیگر نقل کرده است که می‌توانید به آن رجوع کنید.
کتاب های درباره غدیر

جمعی از بزرگان درباره این حدیث و اسناد و دلالت‌های آن، کتاب‌هایی تألیف کرده‌اند؛ ازجمله، طبری در کتاب الولایة فی طرق حدیث الغدیر؛ حموی در معجم ‌الادباء و ابن عقدة الهمدانی در کتاب الغدیر؛ ابوبکر محمد بن عمر الجعابی متوفی به سال 355 قمری، در کتاب مَن رَوی حدیث غدیر خم؛ ابوطالب عبیدالله بن احمد بن زید الأنباری الواسطی (356 قمری) در کتاب طرق حدیث الغدیر، ابوغالب احمد بن محمد بن محمد الرازی (368 قمری) و ابوالفضل محمد بن عبدالله بن مطلّب الشیبانی (372 قمری) در کتاب مَن رَوی حدیث غدیر خم؛ الدار قطنی (385 قمری) و شیخ محسن بن الحسین النیشابوری الخزاعی در کتاب