( بسم‌الله الرحمن الرحیم )
سلام علیکم
هفته گذشته، برخی از برادران نظرشان را درباره موضوع این جلسه بیان کردند و پس از تشکر از مضمون سخنرانی و شکل آن و پس از اظهار لطف گفتند: ترجیح می‏دهیم که موضوع سخنرانی‏ها با زندگی معاصر و امروزی در ابعاد گوناگون آن، ارتباط بیشتری داشته باشد. پیشنهاد کردند که: درباره عقب‏ماندگی ما، به عنوان مسلمان یا عرب یا ملت لبنان، صحبت شود؛ علل این عقب‏ماندگی چیست؟ برای رهایی از آنچه باید کرد؟ وظیفه ما جوانان در برابر خود و در برابر امتمان چیست و چگونه می‏توانیم راه‌حل‌هایی را که برای رفع عقب‏ماندگی و حرکت به سوی پیشرفت و ترقی پیشنهاد می‏کنید، به اجرا درآوریم؟ سپس گفتند: مشکلی که در محافل اسلامی خود بدان مبتلاییم، مشکل غیب‏باوری است که جوانان را و همه کسانی را که خواهان زندگی هستند، از هماهنگی در انجام دادن امور دینی و رفتارهای دینی و تلاش در جهت آن، دور می‏کند.
این پیشنهاد گروهی از برادران عزیز بود که باید به آن احترام گذاشت و إن‌شاءالله تلاش خواهم کرد تا این سلسله از مباحث و مشکلات را که بیشتر با زندگی معاصر در ارتباط‌اند، مطرح کنم و در حد توان راه‌حل‏های مورد نظر اسلام برای آن‌ها را ارائه کنم، البته به صورت مبانی و مبادی کلی.
اجازه دهید امشب حداقل به بخش نخست این بحث، یعنی مبدأ و مبنای غیب‏باوری، بپردازیم. دوست دارم امشب برداشت و فهم خود را از این مسئله بر اساس مطالعاتی که کرده‌ام، بیان کنم. غیب‏باوری چیست؟ و چه تأثیری در حیات دینی و مسائل گوناگون زندگی دارد؟ در پایان این بحث، إن‌شاءالله درباره موضوعی مرتبط با زندگی‏مان، یعنی موضوع «ارزش کار در اسلام» که با سلسله مباحث ارائه‌شده نیز مرتبط است، صحبت خواهیم کرد. بنابراین، موضوع بحث ما در این جلسه، مفهوم غیب‏باوری و تفسیر و تأثیر آن و چارچوب آن است.
در حقیقت، غیب‏باوری نخستین رکن اسلام و هر دینی است. قرآن کریم در ابتدای سوره بقره به توصیف پرهیزکاران پرداخته است: «الم. ﴿ ذَلِکَ الْکِتَابُ لاَ رَیبَ فِیهِ هُدًی لِّلمُتَّقِینَ ﴾ .» [11] و در ادامه پنج صفت برای آنان برشمرده است: 1. «آنان که به غیب ایمان می‏آورند؛» 2. «و نماز می‌گزارند؛» 3. «و از آنچه روزی‌شان داده‌ایم انفاق می‏‏کنند؛» 4. «و آنان که به آنچه بر تو و بر پیامبران پیش از تو نازل شده است، ایمان می‏آورند؛» 5. «و به آخرت یقین دارند.»
نخستین رکن اسلام، ایمان به غیب است. در واقع تفاوت اساسی میان دین و هرچیز دیگری، یعنی تفاوت میان دین و دانش، تفاوت میان دین و فلسفه، تفاوت میان دین و اخلاق، تفاوت میان دین و تجربه‏های اجتماعی و نظام‏ها و قوانین موضوعه، و در یک کلمه تفاوت میان دین و هرآنچه ساخته دست بشر است، در ایمان به غیب است. دین دارای احکام و قوانینی است، همان‌گونه که هر حزب یا مؤسسه یا دولت یا حتی هر علمی نیز قوانین خاص