کریم از آفرینش ترسیم می‌کند. گویی که هستی به تمامی زندگی و حیات و حرکت و تناسب و هماهنگی در مراحل است، و نیز وحدت در جوهر و هدف. همراه این تصویر از هستی، تصویری به انسان ارائه می‌شود که اگر آن را پیش بگیرد، آن‌گاه با هستی هماهنگ خواهد شد، پیروز خواهد شد و از غربت و ناکامی رهایی خواهد یافت. قرآن کریم از این تصویر به هدایت و نور تعبیر می‌کند. این تصویر نماز و تسبیح و سجود را نیز در بر می‌گیرد.

بنابراین، خداوند انسان را به واسطه انبیا و کتاب به مسئولیت‌هایش و به راه‌های کمال و سعادت در زندگی‌اش رهنمون شده است. خداوند هدف را در آیه‌ای که خواندیم در سه مرحله تعریف کرده است :

1. هدایت یافتن به راه‌های آرامش و صلح؛

2. خروج از ظلمت‌ها به نور؛

3. هدایت به راه مستقیم.

صلح و آرامش نقطه مقابل جنگ است، نقطه مقابل تصادم میان انسان و نفس خود و میان او و انسان‌های دیگر، یعنی میان او و مردم و میان او و موجودات. آرامش زمانی حاصل می‌شود که آدمی نقش طبیعی و هماهنگ با دیگر نقش‌های هستی را پیشه سازد؛ بدان سبب که هر نقشی نقش‌های دیگر را کامل می‌کند و خود نیز با آن کامل می‌شود. این تبادل تکامل، حقیقتِ آرامش مطلوب است. راه رسیدن به آن تعلیمات الهی است که به واسطه انبیا به انسان تقدیم شده است.

این آرامش در نفس انسان و در جامعه و نیز در هستی، اصلی است برای مرحله دوم از هدف رسالت که همان خروج از ظلمت‌ها و رفتن به سوی نور است؛ خروج از انواع مختلف ظلمت‌ها، از جهل و مرض و عقب‌ماندگی گرفته تا ظلم و فقر و رفتن به سوی نور با همه پرتوهای آن چون علم و سلامتی و پیشرفت و عدالت و توانمندی. آرامش اساس هر عملِ اصلاحی و هر فکر سلیمی است. نفس کینه‌توز، پیشرفت و کمال را نمی‌پذیرد. جامعه متناقضی که از درون فاسد شده، شایسته رشد بذرهای پیشرفت نیست. در نهایت، به مرحله سوم هدف می‌رسیم. که همان راه یافتن به راه مستقیم است. ملاحظه می‌کنیم که تعالیم دینی بر یک مسئله تأکید می‌کنند؛ اینکه راه مستقیم، راه پروردگار است؛ راهی که نزدیک‌ترین و دقیق‌ترین راه کمال است و منسجم‌ترین راه هماهنگ با هستی است. پس در این راه نیروهای فردی و گروهی بسیج می‌شوند بدون آنکه نیرویی از فرد یا گروهی به هدر رود. بنابراین، از خدا می‌خواهیم که ما را به راه مستقیم هدایت کند : « ﴿ صِراطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِم غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِم وَ لاَ الضّالِّینَ ﴾ .»[100]

والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.