فِرَق مسیحی‌ نیز مجالس مذهبی خاص خود را دارند که آنان را به یکدیگر نزدیک می‌کند و تا حدودی که من اطلاع دارم، هیچ‌کدام از آنان‌ در برابر چنین پرسشی قرار نگرفته‌اند.

امیدوارم که مواضع مجلس اعلای شیعیان در آینده پاسخ‌ عملی به این پرسش باشد.

‌آمار دقیقی از شمار شیعیان لبنان نداریم. اما یک‌سال پیش در پاسخ درخواستی از دانشگاه استراسبورگ، مقاله‌ای آماده‌ کردم‌ و در آن به تحلیل وضعیت کنونی شیعیان در سوریه و لبنان پرداختم و آمارهای تقریبی را مبنا قرار دادم.

براساس‌ این آمارها شمار شیعیان‌ لبنانی‌ ساکن‌ داخل‌ و مقیم‌ خارج‌ تقریباً به 645 هزار تن می‌رسد.اما درباره‌ وضع اجتماعی شیعیان و برنامه‌ریزی مجلس‌ برای رسیدگی به وضع آنان، در پاسخ سؤ‌ال اول به بخشی از آن‌ پاسخ گفتم و به‌زودی، مجلس اعلای شیعیان در نخستین کارهایش جزوه‌ای را منتشر خواهد کرد که در آن اطلاعات تفصیلی‌ درباره وضعیت شیعیان‌ خواهد آمد.

‌معتقدم در لابه‌لای آموزه‌های اسلامی، برخی قواعد کلی وجود دارد که وظیفه مجتهدان را در تحول‌بخشی به اجرای مفاهیم دینی و پاسخ‌گویی دین به نیازهای زمانه تسهیل می‌کند. شک نیست که مفتوح بودن باب اجتهاد در نزد شیعه ادای این وظیفه را آسان‌ می‌سازد.

طبیعی است که اجتهاد به معنای خارج ساختن‌ اصول از چارچوب اساسی مقدسشان نیست و در نتیجه‌، مسئله اجتهاد از تشریع قوانین و تأسیس اصول‌ متفاوت است و در آن صورت آموزه‌های تحول‌یافته بُعد قدسی‌ و غیبی خود را حفظ خواهند کرد. در مراکز بزرگ علوم دینی، علمای بزرگی را می‌یابیم که آرای جدیدی را مطرح می‌کنند که با استقبال و اعجاب روبه‌رو می‌شود.