مکان و تاریخ: بیروت، دارالفتوای جعفری، 29/5/1969

مناسبت: دیدار جناب رئیس‌جمهور با امام‌ صدر برای تبریک‌گویی به مناسبت انتخاب ایشان به ریاست مجلس اعلای شیعیان.

منبع: روزنامه النهار،30/5/1969؛ مجله الرقیب، 2/6/1969

بخشی از این سخنرانی در کتاب نای و نی تحت عنوان «فِرَق، دریچه‌های تمدن» درج شده است.

متن

رئیس‌جمهور، شارل حلو، ساعت 5:30 بعدازظهر پنجشنبه 29/5/1969 برای تبریک به علامه سیدموسی صدر به مناسبت انتخاب ایشان به ریاست مجلس اعلای شیعیان به دارالفتوای جعفری رفت.

علامه سیدموسی صدر و اعضای مجلس اعلای شیعیان و رئیس پارلمان، آقای صبری حمادة، و دیگر شخصیت‌های رسمی از ایشان استقبال کردند. در این دیدار امام موسی صدر و رئیس‌جمهور سخنرانی کردند.

جناب رئیس‌جمهور، من پیش‌تر تاریخ علمای شیعه لبنـان را مطالعه می‌کردم و به نتیجه شگفتی دست یافتم. آن نتیجه این بود که یک‌پنجم علمای شیعه از لبنان‌اند و یک‌پنجم کتاب‌های شیعه را علمای شیعه لبنانی نوشته‌اند، با اینکه جمعیت شیعیان لبنان هیچ‌گاه به یک‌درصد جمعیت شیعه جهان نرسیده‌ است. هیچ روستا و مزرعه‌ای در لبنان نیست، مگر آنکه عالمی فقیه‌ یا ادیب یا فیلسوفی از آن‌ سربرآورده است.

من این پدیده را بررسی کردم. برخی این پدیده را نتیجه قداست این سرزمین و برکتی دانسته‌اند که خداوند بدان بخشیده است. اما اکنون و به مناسبت شکل‌گیری این مجلس، می‌توانم تفسیری علمی از این پدیده ارائه کنم. در این ایام دیدیم که لبنانی‌ها از همه طبقات ملت و علمای دین و رهبران غیردینی سیاسی و غیر این‌ها با ما همدلی و همراهی‌ کردند و این اتفاق مبارک را خوشامد گفتند. اکنون ما در خانه‌ خود و در میان‌ خود، شاهد حضور رئیس‌ کشوریم‌ که اوج این خوشامدگویی و تکمیل‌کننده این شادمانی است.

لبنان همین است که دلش را به روی علم و تشکیلات و ارشاد دینی تمام فرقه‌های خود گشوده است. لبنانْ و ملت بزرگش پشت این پدیده قرار دارند، زیرا فضیلت در فضایی مناسب رشد می‌کند و می‌بالد و شمار علما و تولیداتشان در چنین کشوری فزونی می‌گیرد. در مقابل این عواطف و مواضع، وظیفه خود می‌دانیم‌ از این ملت و کشور و رئیس بزرگوار آن، که قانون سامان‌دهی امور شیعیان در عهد ریاستش و با امضای او صادر شده و در ایام او اجرا شده است، عمیقاً‌ سپاسگزاری کنیم. از صاحب امضای دوم جناب نخست‌وزیر، رشید کرامی، نیز تشکر و تقدیر می‌کنیم. اما جناب‌ رئیس پارلمان، صبری حمادة، که در تمام مراحل این طرح را حمایت کرده و از آن‌ نگاهبانی و پشتیبانی‌کرده و با دل و خرد و تجربه‌‌اش به آن‌ خدمت‌ کرده‌ است؛ من اولیه از او به شیعیان نیستم تا از او سپاسگزاری کنم.