همگی فرستادگان یک پروردگارند؛ یعنی ادیان گوناگون وجود ندارد. شاید این حرف به نظرتان تازه باشد ولی واقعیت همین است. دین، یکی است یعنی آدم(ع) پیامبر نخستین و نوح و ابراهیم و اسماعیل و موسی و عیسی و محمد(ص) همگی فرستادگان یک پروردگارند. آن‌ها امانتی را از سوی خدای واحد و در قالب دینی واحد به مردم رساندند. فرق میان آن‌ها در شیوه و شریعت است.
مثالی می‌زنم: شما امروز، در مدارس درس شیمی دارید. در کلاس اول اندکی درباره آن به شما می‌گویند. در کلاس دوم مقداری بیشتر. در کلاس سوم بیشتر، در دوره راهنمایی بیشتر، در دوره دبیرستان بیشتر و در دانشگاه بیشتر. همه این‌ها شیمی است؛ همه این‌ها علمی واحد است و تنها فرق میان آن‌ها در حجم مطالب و شیوه ارائه آن‌هاست. روشن است که دانش‌آموز کلاس اول نمی‌تواند به اندازه دانشجو از شیمی بداند. باید در حد فهم و آگاهی و به اندازه استعدادش به او آموزش داده شود.
پیامبران نیز همین‌طور بودند. دین خدا یکی است و همه پیامبران همین دین را بشارت داده و ابلاغ کرده‌اند. همه پیامبران از آدم تا محمد بن عبدالله(ص) یک دین را تبلیغ کرده‌اند ولی هریک، در حد عصر خود و به شیوه‌ای خاص. وقتی دین به محمد بن عبدالله(ص) که به سوی ما فرستاده شده، رسید، تمام دین را ابلاغ کرد، یعنی هیچ‌چیز پنهانی باقی نماند. همه‌چیز را گفت، مانند دانشجویی که در بالاترین سطح دانشگاه درس می‌خواند و همه‌چیز را به او آموزش می‌دهند و همه‌چیز برای او روشن می‌شود.
بنابراین، هر پیامبری همان چیزی را می‌گوید که پیامبری دیگر می‌گوید یا به گفته قرآن، هر پیامبری، پیامبران پیشین را تصدیق می‌کند و به پیامبرانی که خواهند آمد، بشارت می‌دهد. هر پیامبری استادی از سوی خدا برای آموزش درسی مشخص است که همان درس دین است و دین نیز واحد است و فرقی میان پیامبران وجود ندارد. پس بین این ادیانی که می‌بینیم، چه فرقی وجود دارد؟
فرق آن‌ها در شیوه و کمیت است، مانند فرقی که در ارائه درس شیمی در کلاس اول و در دانشگاه وجود دارد، یعنی روش و نوع نگاه و ابزارهای یادگیری متفاوت است، ولی جوهر همه آن‌ها یکی است.
طبیعتاً اکنون که ما به کامل��ترین شیوه دست یافته‌ایم و در قرونی زندگی می‌کنیم که بشر به بالنده‌ترین مراحل اندیشه رسیده است، به دین خود افتخار می‌کنیم و آن را کامل‌ترین مرحله از دین‌داری می‌دانیم. این نکته دوم بود.
بنابراین، اسلام همان تسلیم شدن در برابر خدا و فرمانبری از اوست. اسلام دین خدای یگانه است که همه پیامبران آن را ابلاغ کرده‌اند و هیچ فرقی در حقیقتِ دین، میان پیامبران متعدد وجود ندارد. دین، یکی است و هر پیامبری مقداری از آموزه‌ها را با شیوه‌ای معین تبلیغ کرده تا اینکه به محمد بن عبدالله(ص) رسیده است. او تمامی دین را ابلاغ کرد و رسالت را پایان بخشید.
بنابراین، اسلامی که همان دین واحد است، پیوند انسان با خدا و تنها ابزار برای سعادتمند کردن انسان در جهان هستی است: « ﴿ إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللهِ الْإِسْلاَمُ ﴾ .»[1]
دین چه می‌کند؟ این سومین نکته‌ای است که