استعداد و توانایی‌هایش پیشرفت کند. بر این اساس، می‌فهمیم که خداوند، ( سبحانه و تعالی ) ، مجالی برای انسان فراهم آورده، نه برای اینکه او را بیازماید بلکه برای آنکه توانایی‌هایش رشد کند. پس اگر آدمی از این فرصت سوء‌استفاده کند و ظلم کند و کفر ورزد و گمراه شود، پس در این زمینه رشد می‌کند و حقیقتش با رشد حقیقت او آشکار می‌شود؛ نه برای اینکه پروردگار جهانیان حقیقت او را بداند بلکه بدان سبب که استعدادها و توانایی‌های این شخص رشد کند و حقایق آشکارا روشن و کشف شود، یا به تعبیر دیگر از همه توان و همه موهبت‌ها و فرصت‌ها و فضای مناسب برای رشد این استعداد استفاده کند.

بنابراین، انسان گمراه اگر فرصت یابد، انحرافش رشد می‌کند. همچنین، انسان صالحی که فرصتی برای ابراز توانایی‌های مثبت و ابراز فداکاری و شجاعت و کرم خویش می‌یابد، رشد می‌کند. پس رشد انسان کشف حقیقت انسان نیست، بلکه حقیقت آن است که رشد آدمی در زندگی رسالت اوست. همان‌طور که بذر در فضای مناسب به گیاه تبدیل می‌شود و اگر بذر خار باشد، به خار تبدیل می‌شود و اگر بذر گل باشد، به گل تبدیل می‌شود. بنابراین، ایجاد فضا و اعطای فرصت یا به تعبیر قرآنی املا و استمهال و فرصت دادن، همگی، برای رشد توانایی‌ها و استعدادهای انسان است.

جهان نیز، آن‌طور که در حدیث شریف آمده، مزرعه است و انسان بر اساس توانایی‌های مختلف خود، با کمال اراده و اختیار خویش می‌تواند به بذر خار یا بذر گل تبدیل شود. پس جهان فرصتی در برابر هر انسان است تا رشد کند و استعدادهایش را در راه خیر یا شر شکوفا کند. از همین‌جا به تفسیر این آیه کریمه می‌رسیم؛ اینکه هر انسانی در این زندگی آزمایش و وسوسه می‌شود. پس به هر انسانی فرصت مناسبی می‌دهند تا رشد کند و بروز یابد و مجال یابد تا استعدادها و توانایی‌های خویش را در جهان رشد دهد. جهان مزرعه است برای کشف حقیقت آدمی یا به تعبیر دقیق‌تر، برای رشد این حقیقت و این آزمایش که فرصتی الهی است برای هر موجود.

از خدا می‌خواهیم که از پیروزمندان در آزمایش باشیم و راه خیر را برگزینیم تا توانایی‌های نیکوی ما رشد کند.

والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.