گام به گام با امام موسی صدر جلد 10
باید درد فقرا را احساس کند. این نیز جزئی از مفهوم رهبری است. رهبر کسی است که دردهای مردم را احساس میکند. حال اگر رهبری فقیر یا جاهل یا یتیم نبوده و با وجود این رهبر مردم شده باشد، در این صورت قرآن به طریق دیگری او را تربیت میکند و به او تذکر میدهد؛ یتیم نبودهای اما نمیترسی فرزندانت یتیم شوند؟ یعنی نمیترسی بمیری؟ « ﴿ وَلْیخْشَ الَّذِینَ لَوْ تَرَکُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّیة ضِعَافًا خَافُوا عَلَیهِمْ فَلْیتَّقُوا اللهَ وَلْیقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا ﴾ .»[140]
به این ترتیب، قرآن کریم مسئولیت را برای انسان تبیین میکند و احساسات او را برمیانگیزد. وقتی آدمی به یتیم بودن فرزندانش فکر میکند، دردهای ایتام و رنجدیدگان را احساس میکند. این آیه پایههای رهبری صحیح و تربیت درست را بیان میکند و مسئولیت نداشتن و پاسخگو نبودن رهبران را رد میکند و بر این نکته تأکید میکند که آنان نیز بشر بودهاند و با تلاش و سعی به درجهای رسیدهاند که شایستگی وحی الهی را یافتهاند. این آیه مباحث دیگری نیز درباره مسئولیت دارد.
از خدا میخواهم که از مسئولیتهایمان آگاه باشیم، هرکس بر حسب توانایی و امکانات خود. به تعبیر حدیث شریف «کُلُّکُم رَاع وَ کُلُّکُم مَسئُولُ عَن رَعِیـة.»[141] (همه شما مسئولید و همه شما نسبت به دیگران مسئولیت دارید.)
والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.
[140]. «باید از خدای بترسند کسانی که اگر پس از خویش فرزندانی ناتوان بر جای میگذارند، از سرنوشت آنان بیمناکاند، باید که از خدای بترسند و سخن عادلانه و به صواب گویند.» (نسا، 9)
[141]. مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، چاپ دوم : بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق، ج 72، ص 39.