گام به گام با امام موسی صدر جلد 1
سند شماره 27- 10- 65
موضوع: سخنرانی- در جهان امروز کار فردی عقیم است
مکان و تاریخ: اصفهان، مؤسسه احمدیه،27/10/1965
مناسبت: سفر امام موسی صدر به اصفهان
منبع: آرشیو مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر
متن
بسم الله الرحمن الرحیم
«رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی. وَیَسِّرْ لِی أَمْرِی. وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِی. یَفْقَهُوا قَوْلِی. وَاجْعَلْ لِی وَزِیرًا مِنْ أَهْلِی. هَارُونَ أَخِی. اشْدُدْ بِهِ أَزْرِی. وَأَشْرِکْهُ فِی أَمْرِی. کَیْ نُسَبِّحَکَ کَثِیرًا. وَنَذْکُرَکَ کَثِیرًا. إِنَّکَ کُنْتَ بِنَا بَصِیرًا.»[81]
در ابتدای بحث این آیه کریمه را قرائت کردم. از این نوع آیات در قرآن بسیار به چشم میخورد. در این آیه میخوانیم: «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُمْ بِوَاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى.»[82] پیغمبر اکرم به امر خدا یک موعظه به مؤمنین میکند. این موعظه عبارت است از اینکه قیام لله بکنند. برای اینکه قیام لله نتیجهبخش و مفید باشد، دستورش اینگونه داده شده است که مثنا و فرادا باشد. یعنی قیام لله و انجام دادن وظیفه خدایی امّت محمد(ص) به دو گونه صورت میپذیرد: یکی قیام مثنا، یعنی قیام دستهجمعی، دوتا دوتا، متعدد، و یکی قیام فرادا، تنها تنها. در این آیه قیام مثنا بر قیام فرادا مقدم شده است. در قرآن هر کلمهای و هر عطفی و هر تقدم و تأخری از روی حکمتی است. پس اگر قیام مثنا مقدم شده است، شاید اینگونه فهمیده میشود که بهترین طریق و اولین طریق برای قیام در راه خدا قیام دستهجمعی است.
در آیات دیگر هم به این معنا اشاره شده است، مثل همین آیهای که قرائت کردم که حضرت موسی(ع) تقاضا میکند که برای او معینی تعیین شود؛ حتی تعبیر «وَأَشْرِکْهُ فِی أَمْرِی» هم وارد شده است که این وظیفه سنگین رسالت را با مشارکت یکدیگر انجام دهیم. این مسئله مخصوص به حضرت موسی هم نیست که بگوییم زبان آن حضرت کمی معقد بوده است.
در آیه کریمه میخوانیم: «إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِکُلِّ قَوْمٍ هَادٍ.»[83] برحسب تفاسیر وارد شده در اخبار ما، از حضرت امیرالمؤمنین(س) به «هاد» و از پیغمبر اکرم به «منذر» تعبیر شده است. بنابراین، حتی در اسلام هم منذر و هاد با هم هستند. ولایت متمم رسالت است؛ یعنی کار با تعاون و کار دستهجمعی. سیره انبیا هم این مسئله را کاملاً نشان میدهد.
پیغمبر اکرم در 13 سالی که در مکه بودند، درصدد تربیت همکاران مخلص و ورزیدهای بودند که در مقابل تمام مشکلات مکه و فشارهای
[81]«گفت پروردگارا دل مرا برایم گشاده دار. و کارم را بر من آسان کن . و گره از زبانم بگشا. تا سخنم را دریابند. و از خانواده ام برایم دستیارى بگمار. برادرم هارون را. و با او پشتوانه ام را نیرومند گردان . و او را در کارم شریک گردان . تا تو را بسیار نیایش کنیم . و بسیار یادت کنیم . که تو خود بر احوال ما بینا بوده اى » (طه، 35-25)
[82]« بگو: شما را به یک چیز اندرز مى دهم: دودو و یک یک براى خدا قیام کنید.»( سبأ، 46)
[83]«تو بیم دهنده اى هستى و هر قومى را رهبرى است.» (رعد،7)