گام به گام با امام موسی صدر جلد 11

جلد: 11
صفحه: 415

از نگاه تردیدآمیز به دیگران و بی‌اعتمادی به آن‌ها بازمی‌دارد و بدین‌ترتیب، همکاری کردن با دیگران برای او آسان می‌شود.
نکته چهارم. ایمان به خدا، وابستگی به بت‌ها را از بین می‌برد، چراکه خدا فراتر از هرچیزی است و هیچ خویشاوند و دوست و اجیر و زمان و مکانی ندارد. نسبت او با همه آفریدگان برابر است.
بر این اساس، آیا دیگر ممکن است عقیده داشته باشیم این شخص یا آن شخص سایه خدا در زمین است و خدا خواسته است او را بر مردم حاکم گرداند؟ نه! آیا دیگر می‌توانیم بگوییم خدا برای جامعه‌ای سعادت و برای جامعه‌ای دیگر شقاوت را رقم زده است؟ نه « ﴿ ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ .»[479]
انسان‌ها هستند که جوامع را تشکیل می‌دهند و تصویر نهایی آن را رقم می‌زنند و سطح‌ها و طبقات گوناگونی در جامعه پدید می‌آورند. جامعه‌ای که انسان آن را نخواهد، شکل نمی‌گیرد. اگر انسان بخواهد در جامعه‌ای زندگی کند که فقر و بیماری و نادانی بر آن حکم‌فرما باشد، آن جامعه همان‌طور خواهد شد. پدیدآورنده جوامع، انسان است و خدا هیچ ارتباطی با شکل خاصی از جوامع ندارد. شکل جوامع ساخته انسان است. بنابراین، این نوع تفکر انسان را از خضوع و تسلیم شدن در برابر وضع موجود در جوامع آزاد می‌کند و در نتیجه تلاش می‌کند جامعه آرمانی خو�� را بر اصولی استوار بسازد و به جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند، رضایت ندهد. [ناقص به علت قطع شدن ضبط صدا]

[479]. «به سبب اعمال مردم، فساد در خشکی و دریا آشکار شد.» (روم، 41)