کند و گاه با تود? مسلمانان و گاه با جناح چپ لبنان همکاری کند.

محرومان لبنان به علل مختلف به همکاری با جبه? مقاومت فلسطین روی آوردند، ازجمله حضور آنان در مناطقی که مقاومت حضور داشت، احساس بیگانگی با حکومت لبنان و گرایش نداشتن به آن، تعامل مثبت میان آنان و فلسطینیان و وجود پیوند قومی و دینی میان آنان، و همچنین حساسیت آنان نسبت به مسئل? فلسطین. وقتی خطری جبه? مقاومت را تهدید می‌کرد، هرچند آن خطر از سوی حکومت لبنان بود، محرومان در کنار جبه? مقاومت می‌ایستادند.

و بدین‌ترتیب سیطر? حکومت لبنان به طور کامل از برخی مناطق برچیده شد و این مسئله به‌روشنی در تشییع پیکر آقای معروف سعد در صیدا نمود پیدا کرد.

در نتیجه برخی گروه‌ها و احزاب با سوءاستفاده از این عوامل، درصدد برآمدند تا قشرهای گسترده‌ای از مسیحیان را نسبت به خطر غافل‌گیرکنند? حضور مقاومت فلسطین برای حاکمیت لبنان و موجودیت مسیحیان در لبنان قانع کنند و مصرّانه به حوادث دردناک تاریخی اشاره کنند.

6. طی سال‌های اخیر، هم? طرف‌ها دچار اشتباه و لغزش شدند و دست‌های دشمنان نیز به بحرانی شدن اوضاع دامن می‌زد.

حادث? عین‌الرمانه و پیامدهای آن و رنجش شدید مردم فلسطین و شانتاژ تبلیغاتی مداوم و ازهم‌گسستگی کامل در درون کشور، همگی باعث شد که تبادل‌نظر میان طرف‌های درگیر و نیز همکاری برای منع دخالت طرف ثالث ناممکن شود. فقدان حاکمیت نیز به بحرانی شدن اوضاع کمک کرد، گذشته از آنکه بیشتر مؤسسات دولتی به سبب بی‌طرف نبودن برخی از عناصرشان مورد اتهام بودند. بدین‌ترتیب بحران ادامه پیدا کرد.

ما اقدامات گوناگون و طاقت‌فرسایی برای حل ریشه‌ای مشکل و مرهم گذاشتن بر روی برخی از زخم‌های فراوان انجام دادیم که در این گزارش مجال پرداختن به آن‌ها نیست.

درگیری‌ها از تل‌الزعتر - محله‌ای که در آن مجموعه‌ای از شیعیان نیز در کنار اردوگاه فلسطینی زندگی می‌کنند - به شیاح و نبعه و برخی دیگر از محله‌های شیعه‌نشین منتقل شد. تلفات جانی و خسارات مالی و شغلی شیعیان از تلفات و خسارات هم? فرقه‌های دیگر بیشتر است و امکانات آنان برای دفاع از خود از هر گروه دیگری کمتر است.

برادران! همکاران!

اکنون که مجلس با هر دو هیئت خود تشکیل جلسه داده است، پیش از هر اقدام دیگر و حتی پیش از تشکیل کمیته‌ها و هیئت‌های تابع مجلس، شروع به بررسی این بحران کنیم، زیرا شیعیان و جنوب و وطن و بلکه تاریخ ما در معرض خطری بزرگ قرار دارد.

ما از منظر نکاتی که در ابتدای گزارش مطرح شد به اوضاع می‌نگریم، ولی بر این عقیده‌ایم که اکنون متشنج کردن اوضاع تنها به نفع دشمن است و پیامدهای تشدید بحران، سقوط لبنان و تضعیف مقاومت فلسطین است و همچنین به زیان سوریه و مسئل? اعراب است.

دشمن تاکنون از این اوضاع بحرانی بهره برده است؛ نه فقط به سبب تلفات و رنج‌هایی که به ما رسیده است، بلکه از این جهت که لبنان و مقاومت