گام به گام با امام موسی صدر جلد 2
سبب دیگر وجود دارد که مسئله لبنان را بهتنهایی در اذهان مطرح میکند، حتی اگر تبعات مسائل و مشکلات خارج ـ چنانکه اکنون دامنگیر شده است ـ دامنگیر لبنان نشود.
نویسنده معروف لبنانی، حنّا غصن، از طرفهای درگیر موجود در وطن خود با نام «قبایل هفتاد» یاد میکند. این نامگذاری از آن روست که درگیریهای شعلهوری اکنون برای کسب مقام اول در کشور در میان مجموعهای متضاد از رهبران سیاسی در جریان است و نویسنده لبنانی ترجیح داده است که آنان را به قبایل وصف کند. از آن رو که این درگیری در سال 1970 رخ میدهد، این نویسنده واژه هفتاد را وصفی مناسب برای اینگروهها یافته است که میتوان تفاسیر مختلفی از آن داشت.
با این حال، حنا غصن نخواسته است به عوامل جدید و خطرناکی که در این موضع بروز یافته است اشاره کند، چنانکه مطبوعات لبنان همگی این کار را کردهاند. این عوامل ممکن است به تغییر عرفهای قانون اساسی بینجامد که از زمان استقلال تاکنون بر کشور حاکم است. این عوامل عبارتاند از فزونی این باور در توده مسیحیان لبنان که ریاستجمهوری در چند سال آینده، به کورهای آتش تبدیل خواهد شد که متولی آن امید نجاتی نخواهد داشت. خود پییر جمّیل هم به روشنی بیان کرده است که رئیسجمهور آینده قربانی خواهد شد.
چون ادامه اوضاع در لبنان به صورت کنونی امکانپذیر نیست؛ اوضاعی که ناظر به بقای حالت تعادل میان نیروها و جریانات گوناگون است و نیز به همگان اجازه میدهد که نیرومند و مقتدر جلوه کنند، چندانکه به این امر باور داشته باشند. درهحالیهکه در واقع زمام امور به دست عواملی از شعبه دوم وابسته به ارتش است که به هیچکس امکان تحرک منفی و مثبت نمیدهد، مگر آنکه چراغ سبز ایشان را ببیند.
ادامه این وضع به این علت غیرممکن است که شعله درگیریها میان اعراب و اسرائیل در خارج شدت یافته است و چریکهای فلسطینی در داخل حضور دارند، زیرا چریکهای فلسطینی که به نظر میرسد بیش از پیش جنبوجوش دارند، هزینه چندانی برای حفظ انزوا و بیطرفی لبنان در قضیه اعراب، در عین تأکید بر گرایش عربی خویش، نمیپردازند. چراکه انزوایی اینچنین با ضرورت پیکار سرنوشتسازی که به همه نیروها و ساز و برگهای نظامی نیاز دارد، و نیز با وابستگی منطقی لبنان به جهان عرب ناهمخوان است.
طرفداران سیاست انزوا در لبنان، ناچارند توسعه عملیات چریکی را متوقف کنند تا «وضع خاصی» را که از آن برخوردارند، حفظ کنند و منافع اقتصادی خود را به دور از زیان درگیری و جنگ ادامه دهند، هرچند غالب این درآمد نتیجه مستقیم اکتشافات نفتی در خلیج است. وضع خاصی که در لبنان فراوان از آن سخن میگویند.
این وضع خاص یعنی صبغه مسیحی لبنان عربی باید درک شود و به عبارتی دیگر، حضور مسیحیان که چهره و هویتی غربی دارند، در میان دریاچهای اسلامی، امتیازات شگفتانگیزی به لبنانیهای مسلمان در جهان عرب و جهان غرب داده است، چراکه برای قدرتهای بزرگ بینالمللی و در رأسشان فرانسه و ایالات متحده امریکا، حفظ