گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 151

مفهوم شب قدر (بخش سوم)

این گفتار در کتاب برای زندگی با عنوان «سوره دخان» درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿حم

حا، میم.

﴿ وَ الْکِتابِ الْمُبِینِ .

سوگند به این کتاب روشنگر.

﴿ إِنّا أَنزَلناهُ فِی لَیلَة مُبارکَة إِنّا کُنّا مُنذِرِینَ .

ما آن را در مبارک شبی نازل کردیم. ما بیم‌دهنده بوده‌ایم.

﴿ فِیها یُفْرَقُ کُلُّ أَمْر حَکِیم ،

در آن شب هر فرمانی بر حسب حکمت صادر می‌شود،

﴿ أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنّا کُنّا مُرسِلِینَ .

فرمانی از جانب ما. و همواره فرستنده آن بوده‌ایم.

﴿ رَحمَـةً مِن رَبِّک إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ .

فرمانی از جانب پروردگارت، و هر آینه او شنوا و داناست.

﴿ رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَینَهُما إِنْ کُنْتُمْ مُوقِنِینَ .

اگر به یقین دریابید، اوست پروردگار آسمان‌ها و زمین و هرچه میان آن‌هاست.

﴿ لَا إِلَهَ إِلّا هَوَ یُحْیی وَ یُمِیتُ رَبُّکُمْ وَ رَبُّ أبائِکُمُ الْأَوَّلِینَ

نیست خدایی به جز او. زنده می‌کند و می‌میراند. پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست.

(دخان، 1-6)

در روایات مأثور آمده است که این سوره همراه با دو سوره روم و عنکبوت در شب قدر قرائت می‌شود. به‌طور مشخص می‌بینیم که آیات آغازین سوره از شب قدر و نزول قرآن سخن می‌گوید. در این سوره مباحث گوناگون و جنبه‌های تربیتی مطرح شده است؛ مباحث و جنبه‌هایی که اسلام در آیین‌ها و شعایر و عبادات و آموزه‌های گوناگون خود بدان‌ها اهتمام دارد. اسلام می‌خواهد انسانی جدید بسازد و بی‌شک، ساختن آدمی به همان اندازه‌ای که به وجود جامعه‌ای صالح بسته است، به این تربیت شخصی نیز بستگی دارد. آیات و مباحث مطرح‌شده در این سوره به جنبه تربیتی حیات آدمی می‌پردازد. از این رو، به مناسبت شب مبارک 23 رمضان، از این سوره تبرک می‌جوییم و آن را تلاوت می‌کنیم و به قدر توان در مفاهیم آن ژرف می‌اندیشیم. در احادیث آمده که بسیار متحمل است این شب شب قدر باشد. با تأمل در این سوره مبارک و در پرتو معانی آن، مباحثی را مطرح می‌کنیم که اکنون فرصت بررسی آن است.