تردیدی نیست که برآورده کردن این دو خواسته، هزینهای سنگین دارد که نه دولت و نه ملت لبنان، توانایی فراهم کردن آن را ندارند. از این رو، باید صندوق عربی مشترکی برای یاری رساندن به جنوب تشکیل شود که دولتهای عربی و ثروتمندان لبنانی، اگر میخواهند ثروت و بلکه کرامت و مهمتر از آن، زندگی آنان حفظ شود، در آن مشارکت داشته باشند.
همچنین تردیدی نیست که ارتش لبنان، نه اکنون، که به احتمال فراوان هیچگاه، نمیتواند بهتنهایی از روند مستحکمسازی حمایت کند، هرچند یگانها و امکانات آن تقویت شود. پس باید این مسئله را در چارچوب گستردۀ عربی مورد بحث قرار داد، زیرا مسئلۀ جنوب صرفاً مسئلهای لبنانی نیست، بلکه مسئلهای عربی و همهجانبه است که از عمق مشکل بزرگ جهان عرب ناشی شده و بر سرنوشت همۀ اعراب تأثیر دارد.
طبیعتاً ایجاد ساختار مناسب در چارچوب دفاع مشترک، به عهدۀ حکومت و ارتش است، ولی باید با جسارت و اخلاص و اعتماد به نفس کامل با این مسئله روبهرو شد.
واکنش دبیرکل محترم اتحادیۀ عرب کاملاً مثبت بود و البته جای شگفتی ندارد، چراکه جناب محمود ریاض، مجاهدی قدیمی است که پیش از این به روستاهای مرزی لبنان سفر کرده و با وضع جغرافیایی و حالت اجتماعی آن آشناست، همچنان که به اقتضای جایگاه و اخلاصی که نسبت به مسائل جهان عرب دارد، از نزدیک تحولات این مسئلۀ مهم را دنبال میکند. ما به ایشان یادداشتی دادیم و ایشان وعده داد که آن را به همۀ دولتهای عربی ارسال کند و دو خواستۀ اساسی مطرحشده را در نخستین نشست شورای دفاع مشترک عربی، به بحث و بررسی بگذارد و فضا را برای تصویب این دو خواسته فراهم کند.
آقای دکتر جمال العطیفی، نایبرئیس مجلس نمایندگان مصر نیز به همین شکل با ما همعقیده بود. ایشان با درک کامل به سخنان ما گوش داد و ابراز تأسف کرد که فرصت محدود ما نمیگذارد ایشان اعضای کمیسیون امور خارجه را برای شنیدن توضیحات گرد هم آورد. ایشان وعده داد که سخنگوی ما در مجلس مصر باشد.
جناب استاد فیلیپ تَقلا نیز با متانت معروف خود توضیحاتی به ما دادند که بهطور خلاصه میتوان از آنها دریافت که شورای دفاع، همۀ آنچه لبنان درخواست کرده بود، به لبنان داده و آماده است به خاطر جنوب، هرچه لبنان درخواست کند، به لبنان بدهد.
با نمایندۀ مقاومت فلسطین، آقای ابواللطف، نیز دیدار کردیم و خوشحال شدیم که از ایشان شنیدیم مقاومت فلسطین، همان طور که میدانیم، به اندازۀ مردم لبنان به حفظ وجب به وجب خاک لبنان اهتمام دارد.
ما از همۀ افراد، به پاس استقبال گرم و حسن استماع و همراهی با ما، سپاسگزاریم و امیدواریم مسئلۀ جنوب با کمک آنان در مسیر درست خود قرار بگیرد. از جناب سفیر لبنان، جناب محمد صبرا و بهویژه جناب دبیرکل و معاون سفیر، آقای اسعد الاسعد، که سهم بسیاری در موفقیت کار ما داشتند، تشکر میکنیم.
امام صدر گفت: در این بحران ما کجا قرار داریم؟