با استعمار فرا میخواند. نهرو در پاسخ گفت: ملت به دنبال گاندی حرکت میکند؛ ما نیز باید همراه ملت حرکت کنیم و اگر ضروری و ممکن بود، برای رشد و پیشرفت این حرکت تلاش کنیم.
دوست ندارم آنچه را بازگو کنم که رئیس پارلمان در دیدارهای متعددی که به همین منظور با او داشتم، به من گفت. در اینجا تنها به ذکر آنچه یکی از نخستوزیران پیشین به من گفت، بسنده میکنم. او گفت: الاسعد تصور میکند منزل او در شهر طیبه، مرکز رهبری سیاسی و دینی است و از این رو، میخواهد روحانیان شیعه تابع او باشند. ما اکنون در صدد پرداختن به تاریخ خانوادۀ الاسعد نیستیم. تنها میخواهیم سخنانی را که به مجلۀ الحوادث گفته است، تحلیل کنیم. او گفته است از همۀ روزنامهها ناراحت است، چراکه «به گروهی مخالف با او تبدیل شدهاند» و «حملهای دیوانهوار را بر ضد شخص او رهبری میکنند.»
شایسته بود رئیس پارلمان یک روزنامه را نام ببرد که این اتهامهای طعنهآمیز درمورد آن صدق کند یا یک جمله نقل کند. که سزاوار این توصیف نامنصفانه باشد.
آقای الاسعد گفته است: «صهیونیسم جهانی علناً و بهگونهای که هر روز مشهودتر میشود، با برخی از عوامل این حمله همگرایی و همسویی دارد.» و «این حمله سرانجام مردم را به سوی شعوبیه[34] یا تسلیم شدن در برابر صهیونیسم و اسرائیل میکشاند.» و «اگر بخواهم قراینی را که وجود دارد، بر شمارم، باید بگویم برخی از عوامل این حمله، با اسرائیل ارتباط مستقیم دارند.»
ما همصدا با استاد نبیل خوری میگوییم: این اتهام بسیار خطرناکی است. آیا درست است که چنین سخنی از زبان یک مسئول ردهبالا صادر شود، ولی متهمان بیرون از زندان باشند یا از آنان بازجویی و تحقیق نشود؟!
حال که رئیس دستگاه قانونگذاری از «بر شمردن قراین» خودداری میکند، آیا ما حق داریم او را به پنهان کردن اطلاعات یا پنهان کردن افرادی که متهم به خیانتی بزرگ هستند، متهم کنیم؟!
اگر این سخن او صرفاً برای ایجاد هراس و وحشت است، ما به او میگوییم اولین همپیمان صهیونیسم در لبنان، ناتوانی مسئولان در دفاع از ملت و سرزمین لبنان در برابر تجاوزهای اسرائیل و همچنین ستمهای اجتماعی است. اسرائیل اگر بخواهد در این کشور چیزی را دستمایۀ قدرت خود قرار دهد، در درجۀ اوّل بر سیاست فقرزایی و تبعیض میان خاندانها تأکید میکند. تنها این سیاست است که میتواند تودهها را به روی گرداندن از میهن و نظام خود سوق دهد.
جناب کامل اسعد پیش از آنکه بین منافع طرفداری و منافع مخالفت با نظام مقایسه کند، تا ببیند کدامیک برای او سودمندتر است و از او قهرمان میسازد، میبایست به مردم بپیوندد و با آنان در مبارزه با محرومیت و با تجاوز اسرائیل همکاری کند.
امّا سخنانی که دربارۀ پایهگذاری مجلس اعلای شیعیان گفته، او را دچار تناقضگویی کرده است. از یک سو، میگوید عناصر اصلی حکومت شهابی، پشتیبان تشکیل این مجلس بودند و از سوی دیگر، میگوید اگر تشکل الاسعد نبود، این مجلس تأسیس نمیشد.
[34]. نهضتی در بطن امت اولیه اسلام که برتری و امتیاز اعراب را بر دیگران نمیپذیرفت.