مکان و تاریخ: بیروت

مناسبت: افزایش تجاوزهای اسرائیل به جنوب و منحرف شدن مجلس جنوب از اهداف خود و تسلط یافتن فئودالیسم سیاسی بر آن و مطرح شدن پرسش‌های فراوان درمورد اهداف جنبش محرومان.

منبع: روزنامۀ الأنوار، 22/1/1975؛ آرشیو مجلس اعلای شیعیان

مقدمه به قلم رؤوف الراسی از تحریریۀ الأنوار:

صحبت های او با من ساعت ها ادامه داشت... مثل همیشه مطمئن، صریح، متعهد و معنوی بود. ساعت های گفت وگو زود گذشت. در چشمانش میل به توضیح بیشتر را خواندم، ولی وقت نماز رسیده بود.

از ابتدا شروع کردیم: جنبش محرومان به کجا رسیده است؟

امام صدر گفت: مسئولیت دینی که بنا بر قانون سامان‌دهی امور شیعیان در لبنان، به عهدۀ من گذاشته شده است و براساس همین قانون، من رئیس مجلس شیعیان شدم، این مسئولیت، مرا از چارچوب شهروندی و مسئولیت‌های آن خارج نمی‌کند. قبلاً در سخنانی دربارۀ ابعاد جنبش، گفته‌ام که سه عاملِ ایمان به خدا و تلاش برای پاسداری از میهن و اهتمام به کرامت انسان، انگیزۀ من برای تأسیس این جنبش بوده است. همان‌طور که می‌بینید، این انگیزه‌ها، اصل و اساس تعهدات شهروندی عادی است و مسئولیت‌های اضافه‌ای که یک شهروند بر عهده می‌گیرد - هر مسئولیتی و هر شهروندی- او را از توجه به مسئولیت‌های اصلی معاف نمی‌کند. گذشته از آنکه یکی از وظایف اصلی مجلس اعلای شیعیان، تلاش برای ارتقای سطح شیعیان و پاسداری از حقوق آنان است. من می‌دانم که بدون ارتقای سطح کل کشور، سطح گروهی از هم‌وطنان نیز ارتقا نمی‌یابد و حقوق بخشی از اعضای یک جامعۀ واحد، جز با حفظ حقوق همۀ اعضای جامعه حفظ نمی‌شود.

ایشان افزود: من، با وجود تقسیم‌بندی‌هایی که در لبنان صورت گرفته است، به این مسئله ایمان دارم. از این رو، تلاش برای خدمت به محرومان، به هیچ‌وجه از خدمت کردن به شیعه و شیعیان جدا نیست. افزون بر آنکه میراث این مذهب بر پایۀ فداکاری‌های متعالی استوار است، یعنی فداکردن خود، فرد و گروه، در راه خدمت به غیر، جامعه و همۀ گروه‌ها.

بنابراین، تلاش برای حل مشکلات محرومان، گذشته از آنکه جزو تعهدات مذهبی و اعتقادی من است، مسئولیت شهروندی و مسئولیت اجتماعی من نیز به شمار می‌آید.

امام با اشاره به موضوع سخنرانی اخیر خود در دانشکدۀ حقوق گفت: «در این سخنرانی من کوشیدم تا ابعاد جنبش را از نظر طول و عرض و عمق تبیین کنم. شاید تصویری که ارائه کردم، روشن باشد، چون آن را به شکل هندسی و ریاضی