گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 348

سوره تکاثر (بخش اول)

این گفتار با همین عنوان در کتاب برای زندگی درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ أَلهاکُمُ التَّکاثُرُ

به غفلت کشید شما را نازش به بسیاری مال و فرزند

﴿ حَتّی زُرْتُمُ الْمَقابِرَ .

تا به گورها رسیدید.

﴿ کَلّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ .

حقا که به‌زودی خواهید دانست.

﴿ ثُمَّ کَلّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ .

باز هم حقا که به‌زودی خواهید دانست.

﴿ کَلّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیقِینِ ،

حقا اگر از روی یقین بدانید،

﴿ لَتَرَوُنَّ الجَحِیمَ .

البته جهنم را خواهید دید.

﴿ ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَینَ الْیقِینِ ،

سپس به چشم یقینش خواهید دید،

ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَومَئِذ عَنِ النَّعِیمِ.

که در آن روز شما را از نعمت‌های دنیوی بازخواست می‌کنند.

این سوره مکی است و در ایام اقامت پیامبر اکرم(ص) در مکه نازل شد. نوع الفاظ و تعابیر و رودرویی در این سوره چون سلاحی برای پیامبر به کار رفته است. پیش از این گفتیم که پیامبر در مکه سلاحی جز کلام نداشت، یعنی طنین کلمات و زیبایی و هنر به کار بردن آن‌ها و سرزنش با کلمات، تنها سلاح پیامبر بود. برای مؤمن و کسی که قلبش آماده پذیرفتن ایمان بود، نوعی از لفظ و معنا و سیره به کار می‌رفت و برای منحرف و گمراه نوعی دیگر چون سرزنش. برای گمراهان با الفاظ تصویرآفرینی‌هایی صورت می‌گرفت که با قلب آنان همسازتر بود و آنان را هوشیار می‌کرد، چنان‌که در برخی از سوره‌ها از این نوع آیات ذکر کردیم : « ﴿ وَیلٌ لِکُلِّ هُمَزَة لُمَزَة »[361]؛ « ﴿ تَبَّت یَدا أَبِی لَهَب وَ تَبَّ »[362]؛ « ﴿ أَلَم تَرَ کَیفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصحابِ الفِیلِ .»[363] این سوره نیز ازجمله تصویرآفرینی‌هایی است که قرآن آن را همچون شلاقی بر قلب‌های متحجر خوابی که همیشه سرکشند، فرود می‌آورد.

[361]. «وای بر هر عیب‌کننده عیب‌جویی.» (همزه، 1)

[362]. «دست‌های ابولهب بریده باد و هلاک بر او.» (مسد، 1)

[363]. «آیا ندیده‌ای که پروردگارت با اصحاب فیل چه کرده.» (فیل، 1)