این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.
﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ﴾
﴿ أَرَأَیتَ الَّذِی یکَذِّبُ بِالدِّینِ ﴾ ؟
آیا آن را که روز جزا را دروغ میشمرد دیدی؟
﴿ فَذَلِکَ الَّذِی یدُعُّ الْیتِیمَ ﴾ ،
او همان کسی است که یتیم را به اهانت میراند،
﴿ وَلَا یحُضُّ عَلَی طَعَامِ الْمِسْکِینِ ﴾ .
و مردم را به طعام دادن به بینوا وانمیدارد.
﴿ فَوَیلٌ لِلْمُصَلِّینَ ﴾
پس وای بر آن نمازگزارانی که
﴿ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ﴾ ،
در نماز خود سهلانگارند،
﴿الَّذِینَ هُمْ یرَاؤُنَ،﴾
آنان که ریا میکنند ،
﴿ وَیمْنَعُونَ الْمَاعُونَ ﴾ .
و از دادن زکات دریغ میورزند.
در این سوره مبارک اصلی اساسی از اصول اسلام و اصلی عمیق در زندگی انسان را مییابیم که از رابطه میان ایمان و اهتمام به مسائل عام اجتماعی پرده برمیدارد. آن اصل پاسخی است آشکار بر کسانی که گمان میبرند آدمی میتواند مؤمن و متدین باشد، اما دین و ایمان او از رابطه او با خدا فراتر نرود و شامل روابط او با جامعه نشود. این مفهومی است که قرآن کریم در این سوره به صورت آشکار بیان میکند و میفرماید : آیا میخواهی کسانی که دین را تکذیب و فرستادگان خدا را تخطئه میکنند، ببینی؟ کسانی را که به ادیان خدا و رسالتهای او کافرند؟ اگر میخواهی این موجود را ببینی بنگر : « ﴿ فَذلِکَ الَّذِی یدُعُّ الیتِیمَ ﴾ .» کسی که یتیم را میراند. این مصداق واضح کسی است که دین را تکذیب میکند. مفهوم دو آیه مبارکه این است که کسی که یتیم را طرد و او را از حقش محروم میکند، کسی است که دین را تکذیب میکند. این تعبیری از رابطه عمیق میان دین و اهتمام به امور ایتام است؛ ارتباط عمیق میان ایمان و اهتمام به امور رنجدیدگان است. آدمی نمیتواند متدین باشد و در عین حال، یتیم را طرد کند.
سپس، سوره مبارک چنین ادامه میدهد : « ﴿ وَ لا یحُضُّ عَلی طَعامِ المِسکِینِ ﴾ .» نمیشود ایمان به خدا داشته باشد و ایتام را طرد کند و به اطعام فقیران و بیچارگان و امور کلی آنان اهتمام نداشته باشد.
