گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 262

سوره ماعون (بخش اول)

این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ أَرَأَیتَ الَّذِی یکَذِّبُ بِالدِّینِ ؟

آیا آن را که روز جزا را دروغ می‌شمرد دیدی؟

﴿ فَذَلِکَ الَّذِی یدُعُّ الْیتِیمَ ،

او همان کسی است که یتیم را به اهانت می‌راند،

﴿ وَلَا یحُضُّ عَلَی طَعَامِ الْمِسْکِینِ .

و مردم را به طعام دادن به بینوا وانمی‌دارد.

﴿ فَوَیلٌ لِلْمُصَلِّینَ

پس وای بر آن نمازگزارانی که

﴿ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ،

در نماز خود سهل‌انگارند،

﴿الَّذِینَ هُمْ یرَاؤُنَ،

آنان که ریا می‌کنند ،

﴿ وَیمْنَعُونَ الْمَاعُونَ .

و از دادن زکات دریغ می‌ورزند.

در این سوره مبارک اصلی اساسی از اصول اسلام و اصلی عمیق در زندگی انسان را می‌یابیم که از رابطه میان ایمان و اهتمام به مسائل عام اجتماعی پرده برمی‌دارد. آن اصل پاسخی است آشکار بر کسانی که گمان می‌برند آدمی می‌تواند مؤمن و متدین باشد، اما دین و ایمان او از رابطه او با خدا فراتر نرود و شامل روابط او با جامعه نشود. این مفهومی است که قرآن کریم در این سوره به صورت آشکار بیان می‌کند و می‌فرماید : آیا می‌خواهی کسانی که دین را تکذیب و فرستادگان خدا را تخطئه می‌کنند، ببینی؟ کسانی را که به ادیان خدا و رسالت‌های او کافرند؟ اگر می‌خواهی این موجود را ببینی بنگر : « ﴿ فَذلِکَ الَّذِی یدُعُّ الیتِیمَ .» کسی که یتیم را می‌راند. این مصداق واضح کسی است که دین را تکذیب می‌کند. مفهوم دو آیه مبارکه این است که کسی که یتیم را طرد و او را از حقش محروم می‌کند، کسی است که دین را تکذیب می‌کند. این تعبیری از رابطه عمیق میان دین و اهتمام به امور ایتام است؛ ارتباط عمیق میان ایمان و اهتمام به امور رنج‌دیدگان است. آدمی نمی‌تواند متدین باشد و در عین حال، یتیم را طرد کند.

سپس، سوره مبارک چنین ادامه می‌دهد : « ﴿ وَ لا یحُضُّ عَلی طَعامِ المِسکِینِ .» نمی‌شود ایمان به خدا داشته باشد و ایتام را طرد کند و به اطعام فقیران و بیچارگان و امور کلی آنان اهتمام نداشته باشد.