گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 145

مفهوم شب قدر (بخش اول)

این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿حم

حا، میم.

﴿ وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ .

سوگند به این کتاب روشنگر.

﴿ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیلَـة مُبَارَکَـة إِنَّا کُنَّا مُنْذِرِینَ .

ما آن را در مبارک شبی نازل کردیم. ما بیم‌دهنده بوده‌ایم.

﴿ فِیهَا یفْرَقُ کُلُّ أَمْر حَکِیم ،

در آن شب هر فرمانی بر حسب حکمت صادر می‌شود،

﴿ أَمْرًا مِنْ عِنْدِنَا إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ .

فرمانی از جانب ما. و ما همواره فرستنده آن بوده‌ایم.

﴿ رَحْمَـةً مِنْ رَبِّکَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ .

رحمتی است از جانب پروردگارت و هر آینه او شنوا و داناست.

(دخان، 1-6)

سوره دخان، که بدان علت که کلمه «دخان» در آن آمده است به این اسم نامیده شده است، از سوره‌هایی است که در شب قدر می‌خوانند. این آیات ابتدایی که خواندیم، آشکارا نشان می‌دهد که سوره به‌طور مشخص به موضوع « ﴿ لیلـةالقدر » می‌پردازد. بنابراین، بهتر است که ما نیز درباره همین موضوع بحث کنیم، به‌خصوص که موضوع پیچیده‌ای است و در میان مسلمانان جزو اسرار به شمار می‌آید.

این سوره مفهوم «لیلةالقدر» را روشن می‌کند، معنایی که با مفهوم شایع متفاوت است، چراکه می‌فرماید : «ما قرآن را در شبی مبارک نازل کردیم» و در سوره قدر بر این تأکید شده که قرآن در شب قدر نازل شده است : « ﴿ إنّا أَنزَلناهُ فِی لَیلَـةِ القَدرِ .»[170] بنابراین، «شب مبارک» همان شب قدر است که قرآن در آن شب نازل شده است. این آیه‌ها معنای شب قدر را این‌گونه تفسیر می‌کند که شب قدر همان شب نزول قرآن است و در قرآن هرچیزی روشن شده، و حلال و حرام و صحیح و فاسد و نیز، حقایق شرعی توضیح داده شده است. همچنین، تعریف همه ارزش‌های غیبی و مفاهیم و تعالیم آسمانی آمده است.

« ﴿ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیلَـة مُبارَکَـة إِنّا کُنّا مُنذِرِینَ .» این جمله از نظر نحوی به‌مثابه حال است برای جمله

[170]. «ما در شب قدرش نازل کردیم.» (قدر، 1)