نمی‌دهد و به لهو و امر بیهوده نمی‌پردازد. بنابراین، مؤمن کسی است که از لهو می‌پرهیزد، یعنی کار باطل انجام نمی‌دهد، چون زمانی که به کار باطل و بیهوده می‌پردازد، ساعتی از زندگی خود یا روزی از عمر خویش یا بیشتر از آن را هدر می‌دهد. و چون احساس کند که مسئولیتی بر عهده اوست و باید با همه وجود حرکت کند تا بتواند از عمر خود در راه خدمت خدا و سعادتمند کردن بشر استفاده کند، طبیعی است که از کار بیهوده بپرهیزد. به علاوه، ایمان از اهتمام به امور محرومان و رنج‌دیدگان جدا نیست. چندین بار تأکید کرده‌ایم که ایمان حقیقی دو بُعد دارد : بُعد الهی که سمت و سوی آن به سوی خداست و بُعد بشری که سمت و سوی آن به سوی مردم است و این دو جدایی‌ناپذیرند. بنابراین، مؤمنان کسانی هستند که زکات را می‌پردازند.

نکته بعد اینکه آدمی توانایی‌ها و نیازهایی دارد. همان‌طور که خدا نیاز به خوردن و نوشیدن را در او خلق کرده است، نیاز او به جنس مخالف نیز حقیقت و واقعیتی است که انسان در حیات خود با آن زندگی می‌کند. اگر هر نیازی را برآورده کنیم و از حدود حقیقی فراتر نرویم و اجازه ندهیم که آن نیاز بر سایر نیازها پیشی بگیرد، آن نیاز و برآورده کردن آن نعمتی از سوی خدا، ( سبحانه و تعالی ) ، خواهد شد. قرآن کریم و احادیث شریف تأکید کرده‌اند که نیاز انسان به ازدواج از نعمت‌های خداست و باعث کمال انسان. پاسخ به آن نیز از نعمت‌های خداست. اما اگر آدمی اجازه دهد که این نیاز رشد و بر سایر نیازها طغیان کند، این انحراف است. همان‌طور که اگر نیاز خوردن طغیان کند، آن نیاز بر انسان طغیان می‌کند و سایر نیازها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و این انحراف است. بنابراین، قرآن کریم تأکید می‌کند که مؤمن کسی است که دامن خویش را جز برای همسر خویش، حفظ می‌کند. در آن هنگام سرزنش نمی‌شود، بلکه از سوی خدا ستایش نیز می‌شود.

قرآن کریم، سپس، می‌افزاید که مؤمن همان کسی است که امانت و عهد خویش را رعایت می‌کند و بر نماز خود مراقب است. « ﴿ أُولئِک هُمُ الوارِثُونَ ﴾ »؛ آنان کسانی هستند که سعادت دنیا و آخرت را به ارث می‌برند. باید کمی درباره ادای امانت و وفای عهد سخن بگوییم، چراکه درباره عهد بازخواست خواهد شد : «إِنَّ العَهدَ کانَ مَسؤُولاً.» امانت خدا و نیز، امانت مردم و امانت ذات خود را نیز باید مراعات کرد. کسی که از ادای امانت سر باز زند و به عهد خویش وفا نکند، گمراه است و مؤمن نیست. بنابراین، ایمان در اینجا ایمان انتزاعی نیست، بلکه باید با نماز و پرهیز از بیهوده و اهتمام به امور محرومان و حفظ پاکدامنی با حلال و ادای امانت و وفای به عهد همراه باشد. این مؤمنان پیروز خواهند شد.

از خدا می‌خواهیم که ازجمله آنان باشیم و از روزه کمک بگیریم تا به این مقام برسیم. قرآن کریم به ما دستور داده که از صبر و نماز کمک بگیریم و این دو کاری است دشوار جز برای خاشعان : « ﴿ وَ استَعِینُوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَکَبِیرَةٌ إِلّا عَلَی الخاشِعِین ﴾ .»[144] صبر به روزه تفسیر شده است. پس بیایید خود را محاسبه کنیم تا حد رسیدن خود را به این درجه بفهمیم.

والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته.