گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 285

موسی بن جعفر(ع). برخی از آن‌ها در دژ نظامی حبس بوده‏اند، مانند امام هادی و امام حسن عسکری(ع) که به آن‌ها «عسکریین» می‏گویند، زیرا تحت نظارت حاکم، در دژ بوده‏اند. ویژگی‏های گوناگونی در امامان ما وجود داشته است. مادر برخی از آن‌ها آزاد بوده و مادر برخی دیگر کنیز.
موضع‏گیری‏ها و سیره‏های گوناگونی در زندگی امامان می‏یابیم و اگر بخواهیم، می‏توانیم با بررسی زندگی آن‌ها درسی برای وضعیت امروز خود بیابیم، زیرا آنان در دوازده نسلی که داشته‏اند، انواع گوناگونی از زندگی را سپری کرده‏اند. ولی در اینجا دوست دارم بگویم متأسفانه ما در لبنان به این جنبه توجهی نکرده‏ایم، هرچند درمورد قرآن نیز به‌خوبی عمل نکرده‏ایم.
ما امامان را دوست داریم، جان خود را برای بزرگداشت یاد آن‌ها و احیای نامشان فدا می‏کنیم و اجازه نمی‏دهیم کسی به آن‌ها جسارت یا توهین کند. ولی آیا ما نسبت به آنان شناخت داریم؟ متأسفانه برخی از فرزندان ما نام امامان دوازده‏گانه را نمی‏دانند و این نهایت ظلم و ستم است، ای برادران.
ما نیز زمان ولادت یا شهادت آن‌ها را نمی‏دانیم و با سیره و روش زندگی آنان آشنا نیستیم. وقتی ما آنان را نشناسیم، چگونه می‏توانیم به ایشان تمسک کنیم؟ درست است؟
وقتی شما نمی‏دانید امامتان چگونه زندگی کرده است، چگونه جهاد کرده و چگونه به شهادت رسیده است، چطور می‏خواهید از او پیروی کنید؟ چطور می‏خواهید او را پیشوای خود قرار دهید؟ این ظلم است. بر ما واجب است، ای برادران، که آنان را بشناسیم و با حیات و سیره و شهادتشان آشنا شویم و به فرزندانمان بیاموزیم. آیا نمی‏توانید چنین کنید؟ هر شب، هر روز، به کودک کوچکتان درباره یکی از امامان آموزش دهید. این وظیفه ماست. نمی‏توانیم بگوییم همه وظیفه‏ها به دوش روحانیان و علما و مؤسسات و مؤمنان است. «کُلُّکُم راع، وَ کُلُّکُم مَسئُولٌ عَن رَعِیَتِه» (همه شما سرپرستید و همه شما نسبت به زیردستانتان مسئولیت دارید.) شما در خانه، مسئول خانواده خود هستید و باید از کودکی به فرزندانتان آموزش دهید تا این مسائل در دل‌هایشان نفوذ کند. تلاش کنید از کوچکی به آن‌ه�� بیاموزید که قرآن چیست، ویژگی آموزه‏های قرآنی چیست، امامان ما چگونه زندگی کرده‏اند و ما باید افتخار کنیم که منتسب به آن‌ها هستیم.
درباره زندگی امام موسی بن جعفر(ع) مطالعه می‌کردم. نقل شده است که مردی مسیحی با امام در زمانی که در بغداد به سر می‏برد، دیدار کرد و گفت: از سوی کشیش بزرگ شام می‏آیم، یعنی عالم بزرگ سوریه در آن زمان. طبیعتاً در آن زمان نیز مثل اکنون، علمای مسیحی وجود داشته‏اند. آن کشیش به من گفت اگر دانش را دوست داری -‌چنین برمی‏آید که مرد راست می‏گفته و دانش را بسیار دوست داشته و بسیار در جست‌وجوی آن بوده است- گفت: اگر دانش را دوست داری، بر تو باد به داناترین فرد زمان خود. گفتم: او کیست؟ گفت: موسی بن جعفر داناترین فرد زمان توست. سپس میان او و امام سخنانی رد و بدل شد.
در تاریخ زندگی این پیشوایان و کسانی که هم‏عصر آنان بوده‏اند، هیچ موضع منفی یا نقص شخصیتی یا رفتار نادرست یا ترس وجود ندارد. همه آنان در یک خط و از یک نور بوده‏اند و وظیفه و تکلیف خود را انجام می‏داده‏اند. آنان بودند که از دین پاسداری کردند و حاکمان و خلفا و زمامداران را