عمیق و پیامدهای ناشی از استمرار دو ساله جنگ، آسان شده است.
در هر حال این مشکل باید برطرف شود و اکنون ما در حال مسابقه با زمان هستیم و قطعاً این بحران در سایه اراده یکپارچه عربی حل میشود.
به امام گفتم : آیا تصور میکنید اکنون که جنگ پایان یافته یا در آستانه پایان است، مطامع اسرائیل در جنوب صرفاً معطوف به آب و خاک این منطقه است؟
ایشان گفت : اسرائیل آشکارا به آبهای لیطانی و کوههای بلندی که مرزهای دفاعی خوبی به شمار میآید، چشم طمع دارد. افزون بر آن، اسرائیل وجود لبنانی منسجم و بهرهمند از همزیستی را چالشی برای موجودیت خود به شمار میآوَرْد و از این رو، بحران را به سوی آشوب فرقهای سوق میداد. این عامل متأسفانه هنوز در لبنان وجود دارد.
از سوی دیگر، گسترش روابط فلسطینیان و لبنان در سطح مردمی، اسرائیل را آزار میدهد و بخشی از اهتمام آن را به خود مشغول میکند. با ادامه یافتن بحران، این روابط لبنان و فلسطین دچار تنش میشود و فعالیتهای فلسطین در لبنان کاهش می یابد.
به امام صدر گفتم : آیا میتوان گفت که جنگ لبنان پایان یافته و دیگر برنخواهد گشت؟
گفت : سخت است که به این سؤال پاسخِ مثبت بدهم و تلخ است که بگویم نه، ولی حقیقت، که غالباً تلخ است، این است که عوامل جنگ لبنان هنوز باقی است و شاید به شکل خطرناکتری تقویت شده باشد. ولی مسئله جدید این است که کشورهای عربی مسئولیتهای قومی خود را در لبنان بر عهده گرفتهاند و دنیا نیز در حال آماده شدن برای حل بحران سیاسی در خاورمیانه است. این دو عامل، یعنی تصمیم کشورهای عربی برای به عهده گرفتن مسئولیتهای قومی و فضای مناسب بینالمللی، عواملی جدید برای جلوگیری از استمرار بحران هستند و میتوانند سدی در برابر جنگ باشند.
نقش شیعیان لبنان در جنگ داخلی چه بود و نقش آینده آنها چیست؟
شیعه فرقهای اسلامی و عربی است که مسئولیتهای قومی و دینی خود را بر دوش دارد و نقش ملی خود را با اخلاص و جدیت و با تکیه بر دوراندیشی و گذشتن از جان و مال خویش تا حد شهادت - که در تاریخ آن بسیار است- ایفا میکند.
معمولاً اقلیتی را که طرفدار حکومت نیست، اقلیت مخالف به حساب می آورند که خطری برای حکومت به شمار میآید. این امر سبب شده است حاکمان و سخنگویان و دستگاه تبلیغاتی آنها همگی برای بدنام کردن شیعه و متهم کردن آن به سرکشی و مخالفت فعالیت کنند.
در هر حال شیعیان لبنان همواره به قضایای ملی متعهد بودهاند و از این رو، بر وحدت لبنان تأکید میکنند، زیرا تجزیه لبنان به تشکیل اسرائیل دوم در پیکره جهان عرب میانجامد. شیعیان همچنین بر بقای مقاومت فلسطین و ضرورت آزادسازی سرزمین مقدس پافشاری میکنند.
بر این اساس، جنگ شیعه در لبنان دارای دو مرحله است :
مرحله اوّل، دفاع از وحدت لبنان و مقاومت فلسطین و محلهها و روستاهایشان در برابر حملههای مسلحانه راستگرایان است. آنان این