آمدیم و نامهای به جناب پاتریارک خریش فرستادیم. من هنوز با طرفهای مربوط در ارتباطم. شاید طرفهای درگیر سر عقل بیایند و راهحل سیاسی را که در بیروت و شمال نپذیرفتند، درباره جنوب بپذیرند. اگر این راهحل عملی نشود، تنها راهحل نظامی باقی میماند، یعنی ورود نیروهای امنیتی لبنانی یا عربی.
به نظر میرسد رئیسجمهور، الیاس سرکیس درمورد تشکیل نیروهای مسلح بسیار سختگیر است و چهبسا سختگیری او شامل وضع کنونی هم باشد. از این رو، تنها راهحل سریعْ انتقال نیروهای امنیتی عربی به آنجاست. اسرائیل در حال حاضر نیز ما را تهدید میکند، ولی چه چیزی باعث میشود که تهدیدهای اسرائیل در میان کشورهای عربی تأثیرگذار شود؟ البته تهدیدهای اسرائیل هیچگاه تأثیرگذار نبوده است.
ما با دو مسئله روبهرو هستیم. اوّل، خلأ سیاسی در آمریکا : جمهوریخواهان کنار رفتهاند و دموکراتها هنوز سر کار نیامدهاند و ممکن است اسرائیل از خلأ مدیریتی آمریکا سوءاستفاده کند و از مرزها بگذرد. اگر اسرائیل از مرزها بگذرد، سوریه که هماکنون در لبنان حضور دارد، نمیتواند ساکت بماند. از این رو، هدفْ کشاندن سوریه به میدان نبرد است و سوریه نمیخواهد زمان و مکان نبرد را دشمن تعیین کند. بنابراین وضع بسیار حساس است.
مسئله دوم این است که ممکن است اسرائیل از تشویش افکارِعمومی دنیا و آزردگی وجدان بینالمللی از حوادث لبنان، یعنی نوزده ماه کشتار و بمباران، استفاده کند. دنیا واقعاً از حوادث لبنان متأثر شده است؛ از این رو، وقتی باخبر شد نیروهای عربی وارد میدان شدهاند، از آن استقبال کرد.
جهان عرب و دولتهای عربی به دنبال آناند که تماسهای فشرده و گستردهای در این زمینه برقرار کنند و آنچه در این میان به آنها کمک میکند، این است که آمریکا و غیر آمریکا در حال حاضر خواهان فاجعه جدیدی در جنوب نیستند.
اوضاع خطیر و حساس است و به شتاب نیاز دارد. گفتید الیاس سرکیس در آمادهسازی نیروهای لبنانی جدی است، ولی این کار به زمان نیاز دارد و نیروهای عربی نیز در مقطع کنونی وارد جنوب نخواهند شد، چراکه اسرائیل تهدید کرده است در صورت ورود آنها، به منطقه حمله کند. پس کدامیک از نیروها پیش از دیگری وارد جنوب خواهد شد؟
در واقع ورود اسرائیل نیز محتمل ولی بعید است، زیرا اوضاع کنونی بهترین اوضاع برای اسرائیل است و هر روزی که حل مشکل جنوب به تأخیر بیفتد و دودستگی میان مسلمانان و مسیحیان از یک سو و لبنانیان و فلسطینیان از سوی دیگر ادامه یابد، بیشتر به سود اسرائیل است. بعید میدانم در صورت ورود نیروهای عربی، اسرائیل وارد میدان شود. بنابراین، رقابت میان ارتش لبنان و شکلگیری این ارتش از یک سو و نیروهای امنیتی عربی از سوی دیگر است. درحقیقت ما تفاوت بسیاری میان این دو نیرو احساس نمیکنیم.
اگر نیروهای امنیتی عربی زیر نظر آقای الیاس سرکیس وارد جنوب شوند، ما آنها را نیروی لبنانی به شمار میآوریم. من نمیگویم ما یکی از دو راهحل را ترجیح میدهیم. بدون شک ما امیدواریم این نیروها لبنانی باشند، چراکه این امر، بازسازی و احیای نهادهای لبنانی را بشارت میدهد. مسئله جنوب مهمترین مسئلهای است که میتواند میان نهادهای نظامی لبنان اتحاد و همبستگی ایجاد کند. ارتش