گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 7
صفحه: 450

می‌کند. از?این?رو، جنبش محرومان و آحاد شیعیان به همراه اعضای نشست عرمون و هم? رهبران ملی‌گرای لبنان و فلسطین، به‌طور جدی برای متوقف ‌کردن آن همت گماشتند.

با ادامه ‌یافتن درگیری‌ها، رهبران جنبش محرومان و تنی چند از رهبران لبنانی و فلسطینی، برای مقابله با این روند تلاش ‌کردند؛ هرچند کار ساده‌ای نبود.

جنبش محرومان و هم‌پیمانان آن، قاطعانه با جنگ جبل مخالفت کردند. آنان همچنین با سکولاریسم و حکومت‌های منطقه‌ای نیز به‌شدت مخالف بودند. رهبران جنبش محرومان پیشنهاد کردند که به جای تشکیل ادارات منطقه‌ای، احیای ادارات و نهادهای رسمی و دولتی در دستور کار قرار گیرد. آنان این پیشنهاد را در بقاع به اجرا درآوردند و سند قانون اساسی را هم راهکار گفت‌وگو و هم‌اندیشی لبنانیان دانستند. آنان در ادامه، تلاش‌های گسترده‌ای برای جلوگیری از فروپاشی نهادهای ملی کردند و بیانیه‌های متعددی با هدف جلوگیری از فروپاشی ارتش و تأکید بر بازگشت سربازان به پادگان‌های خود صادر کردند. پس از آن، رهبران جنبش محرومان، هم? توان خود را برای جلوگیری از ادام? فروپاشی ارتش و حفظ پادگان‌های جنوب (واقع در صیدا، صور، نبطیه، مرجعیون و …) به کار گرفتند، زیرا از فقدان حاکمیت دولت در جنوب نگران بودند ‌که ممکن بود بهانه‌ای برای حمل? اسرائیل و خدای ناکرده اشغال جنوب باشد‌.

هدف از این تلاش‌ها در درج? اوّل آن بود که قداست نبرد حفظ شود و جنگ به مسیر صحیح خود بازگردد که این امر نتایج مهمی ازجمله حفظ وحدت ملی را در برداشت.

امّا تلاش رهبران جنبش محرومان و هم‌پیمانان آن‌ها برای جلوگیری از وقوع برخورد میان مقاومت فلسطین و سوریه، فراتر از حد تصور بوده است.

رهبران جنبش از یک‌سو تماس‌های گسترده‌ای را با رهبران انقلاب فلسطین و سران سوریه برقرار کردند تا اختلاف و سوءتفاهم پدید آمده، برطرف شود. امام صدر در فضایی آکنده از تهدیدهای جدی و خطرهای بی‌شمار، بیش از پنج بار میان صبرا و دمشق در تردد بودند و در آخرین سفر، به مدت بیش از هفت ساعت در دمشق با حافظ اسد و یاسر عرفات دیدار کردند. ایشان ده‌ها دیدار هم با مسئولان و فرماندهان بلندپای? دو طرف انجام دادند.

از سوی دیگر، رهبر جنبش تلاش بسیاری انجام دادند تا ابعاد توطئه را برای رهبران فلسطینی تبیین کنند. ایشان با صدور دو بیانیه از نیروهای سوری خواستند ضمن آتش‌بس و دعوت از طرف‌های درگیر برای حضور بر سر میز مذاکره، تا «مرزهای اطمینان فلسطینیان» عقب‌نشینی کنند.

نکت? درخور توجه دیگر آنکه اعضای جنبش محرومان در طول بحران و در تمامی جبهه‌ها، از شیاح و لیلکی و حدث و نبعه، تا تل‌الزعتر و عیون السیمان و صیدا و مناطق جنوب، همواره در کنار مقاومت فلسطین ایستاده‌اند و با وجود هم? مشکلات موجود و اقدامات تحریک‌آمیز که گاه تا حد کشته و مجروح‌ شدن آنان و قرارگرفتن در معرض تبلیغات و اتهامات بی‌رحمانه شدت می‌یافت، با پیروی از اصول و باورهای خود به حمایت از مقاومت فلسطین در لحظات دشوار ادامه دادند و همه از این حقیقت باخبرند که رهبران جنبش پیش از ورود ارتش سوریه به لبنان هم? توان خود را به کار گرفتند تا ارتش سوریه بدون توافق با مقاومت فلسطین و دیگر