موضوع: گفتوگوی مطبوعاتی- بدون وحدت آحاد ملت، وطن معنا نمییابد
مکان و تاریخ: دمشق، 30/10/1976.
مناسبت: برگزاری موفقیتآمیز دو اجلاس سران عرب در قاهره و ریاض.
منبع: روزنام? النهار بیروت، 31/10/1976؛ اسناد مجلس اعلای شیعیان.
این مصاحبه را ایلی براکس انجام داد.
متن
«به عقید? من نشست ششجانب? سران عرب در ریاض و اجلاس سران در قاهره موفقیتهای چشمگیری دربر داشتهاند و میتوانند بحران لبنان را بهطور کامل خاتمه دهند، هرچند موانع بسیاری بر سر راه باشد.»
امام صدر با بیان این جملات، علت موفقیت این دو اجلاس را در درج? اوّل، «بیان آشکار حقایق و معادلات» دانست و افزود:
«سران دولت لبنان معادلات موجود را نمیپذیرند، یا اینکه نمیتوانند حقایق را به شکل صحیح بیان کنند. مشکل رهبران فلسطینی هم یکی از این دو بود، یعنی آنها هم معادلات را بهدرستی درک نمیکردند یا آنکه از تبیین صحیح آن برای جهان عرب ناتوان بودند، تا اینکه برخی گروهها به حقیقت و ماهیت نیروهای موجود در عرص? لبنان پی بردند و توانستند حقایق را برای جهان عرب تشریح کنند و بدینترتیب، مشکل رو به حلشدن نهاده، بلکه به کلی حل شده است.»
«متأسفانه این وضعیت دردناک نشان میدهد که بیشتر گروههای درگیر در لبنان، یا شاید هم? آنها در وقوع بحران مقصر بودهاند و امکان جلوگیری از آغاز بحران یا حفظ جان بسیاری از قربانیان وجود داشته است. شاید این تجرب? تلخ برای ما در لبنان و فلسطین درس عبرتی باشد و بهویژه رهبران سیاسی دریابند که حفظ و ادار? کشور و مبارزه برای بازپسگیری میهن، آن هم در پایان قرن بیستم، امری نیست که بهخودیخود و بیمقدمه اتفاق بیفتد، بهویژه در این منطقه که منابع و موقعیت تاریخی و جغرافیایی آن، هم? قدرتهای بزرگ دنیا را به طمع میاندازد، آن هم در زمانی که اسرائیل که عامل شر است در این منطقه پایهگذاری شده و اندیش? جهانی و فکر و تمدن جهانی را به بازی گرفته است و معیارهای اخلاقی جهان را هم تحت تأثیر قرار داده است.»
امام در توضیح موارد مذکور، با بیان تحولات گذشته، ابتدا دربار? ناآشنایی دولتمردان به معادلات تصریح کرد:
«از زمان استقلال لبنان تاکنون رویکردی فرصتطلبانه و غیرمسئولانه در کشور رشد کرده است که بر مبنای آن، در لبنان میتوانیم از امکانات موجود در جهان عرب و حقوق مرتبط با هویت عربی لبنان بهرهمند شویم، بیآنکه در قبال آن تکلیفی بر عهده گیریم و مسئولیتی داشته باشیم. ما در لبنان با چنین احساسی، در حالتی شبیه به نمایش تئاتر با هم درگیر بودیم. گروهی پرچم قومیت عربی را بر دوش میکشیدند و عدهای دیگر با آن مخالف بودند